Gdzie szukać kwasów omega-3 i omega-6
W skrócie: Olej rzepakowy ma idealny z punktu widzenia potrzeb żywieniowych stosunek kwasów omega-6 do omega-3, czyli 2:1, a spośród olejów roślinnych ma optymalny skład kwasów tłuszczowych.
Czy tłuszcze są potrzebne w diecie?
…Czyli optymalny skład oleju rzepakowego
Tłuszcze są często utożsamiane jako główny i jedyny czynnik powodujący otyłość, przez co błędnie znacznie ogranicza się ich obecność lub całkowicie eliminuje się je z diety. Tymczasem zgodnie z zaleceniami do 35 proc. energii powinno pochodzić właśnie z tłuszczów. Istotny jest natomiast ich właściwy wybór. Warto zastanowić się, który z tłuszczów roślinnych obecnych na polskim rynku wybrać do codziennego stosowania w naszej kuchni. Zwłaszcza, że powszechnie zaleca się ograniczenie spożywania tłuszczów zwierzęcych na rzecz tłuszczów roślinnych. W codziennej diecie natomiast szczególnie polecany jest olej rzepakowy.
Biorąc pod uwagę aspekty zdrowotne, dokonując wyboru tłuszczów roślinnych powinniśmy szczególnie zwracać uwagę na niską zawartość kwasów nasyconych, wysoką zawartość kwasów jednonienasyconych oraz odpowiedni stosunek kwasów wielonienasycoych omega-6 i omega-3. Co to oznacza w praktyce? Warto przyjrzeć się składowi dostępnych w sklepie olejów, aby wybrać optymalny dla naszego zdrowia tłuszcz.
Jaki tłuszcz wybrać?
Skoro wiemy już, że to tłuszcze roślinne powinny zagościć w naszym menu, warto wybrać odpowiedni tłuszcz dla nas i dla naszej rodziny. Który z nich ma najkorzystniejszy skład? To właśnie olej rzepakowy ma optymalny skład kwasów tłuszczowych spośród olejów roślinnych. Zawiera najmniej niekorzystnych z punktu widzenia zdrowotnego nasyconych kwasów tłuszczowych (zawartość dwukrotnie niższa niż w oliwie z oliwek czy oleju słonecznikowym), natomiast najwięcej niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) z rodziny omega-3, które są deficytowe w naszej diecie. Dodatkowo cechuje się optymalnym stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3, tj. 2:1.

Co to są kwasy omega-3 i omega-6?
Kwas linolowy (LA, z grupy omega-6) i kwas alfa-linolenowy (ALA, z grupy omega-6) należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (w skrócie NNKT). To kwasy tłuszczowe o szczególnym znaczeniu dla zdrowia człowieka. Jest to grupa kwasów tłuszczowych, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować i muszą być one dostarczane z pożywieniem. Kwasy ALA i LA zawarte w oleju rzepakowym wpływają m.in. na utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. A jak powszechnie wiadomo wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca. Właśnie m.in. ze względu na tak ogromną rolę NNKT bardzo ważne jest, by omega-6 i omega-3 spożywać w odpowiedniej ilości i we właściwych proporcjach. Ten stosunek w diecie Polaków waha się pomiędzy wartościami 20:1 i 40:1. Jednakże jak wykazały liczne badania, stosunek ten nie powinien być większy niż 4:1, a często najlepsze efekty osiąga się, kiedy wynosi około 2:1.
Jaki stosunek omega-6 do omega-3 ma olej rzepakowy?
Taka wartość charakteryzuje tylko olej rzepakowy, który cechuje się idealnym z punktu widzenia potrzeb żywieniowych stosunkiem omega-6 do omega-3, tj. 2:1!
Jak olej rzepakowy wypada na tle innych olejów pod względem kwasów tłuszczowych?
Zawartość kwasów omega-3 i omega-6 w oleju rzepakowym
W oleju rzepakowym występują:
- kwas alfa-linolenowy (omega-3),
- kwas linolowy (omega-6).
Zawartość:
- omega-3: ok. 10%
- omega-6: ok. 20%
Stosunek omega-6 do omega-3 wynosi średnio 2:1. Dla porównania inne popularne oleje mają znacznie mniej korzystny stosunek, np. słonecznikowy czy kukurydziany — 20:1 i więcej. Badania naukowe nie wykazują, aby omega-6 w tej proporcji zwiększały stany zapalne u zdrowych osób dorosłych.
Porównanie składu głównych kwasów tłuszczowych
| Olej | Kwasy nasycone (%) | Kwas oleinowy (%) | Kwas linolowy omega-6 (%) | Kwas linolenowy omega-3 (%) | Stosunek omega-6 do omega-3 |
|---|---|---|---|---|---|
| Lniany | 10 | 23 | 16 | 51.0 | 0,31:1 |
| Lniany niskolinolenowy | 10 | 19 | 69 | 2.0 | 34,5:1 |
| Rzepakowy podwójnie ulepszony | 7 | 62 | 20 | 10.0 | 2:1 |
| Rzepakowy wysokoolleinowy | 7 | 77 | 7 | 7.0 | 1:1 |
| Sojowy | 13 | 37 | 41 | 9.0 | 4,6:1 |
| Oliwa z oliwek | 15 | 75 | 9 | 1.0 | 9:1 |
| Kukurydziany | 13 | 27 | 59 | 1.0 | 59:1 |
| Słonecznikowy | 14 | 18 | 68 | 0.0 | >136:1 |
| Z pestek winogron | 12 | 23 | 65 | 0.0 | >130:1 |
| Sezamowy | 13 | 45 | 42 | 0.0 | >84:1 |
| Arachidowy | 19 | 51 | 30 | 0.0 | >60:1 |
| Palmowy (z owoców) | 50 | 40 | 10 | 0.3 | >33,3:1 |
| Palmowy (z ziaren pestek) | 82 | 16 | 2 | 1.0 | >6:1 |
Źródło: Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Zobacz także: stosunek omega-6 do omega-3 w oleju rzepakowym, olej rzepakowy a oliwa z oliwek, porównanie olejów roślinnych.









