Ciasto:

• 300 g startej marchewki
• 100 g orzechów włoskich
• 3 jajka
• 200 g cukru
• 225 ml oleju rzepakowego
• 250 g mąki pszennej
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• 0,5 łyżeczki cynamonu
• 0,5 łyżeczki przyprawy do piernika

Krem:

• 1 opakowanie (250 g) mascarpone
• 1 szklanka śmietany kremówki 36%
• 3 łyżki cukru pudru

Wykonanie

1. Marchewkę obieramy i ścieramy na grubych oczkach.
2. Orzechy siekamy drobno nożem.
3. Jajka ubijamy na wysokich obrotach i stopniowo dodajemy cukier, aż powstanie puszysta masa jajeczna (kogiel mogiel).
4. Wlewamy olej rzepakowy i jeszcze chwilę miksujemy na niższych obrotach.
5. Dodajemy suche składniki: mąkę, proszek do pieczenia, przyprawę do piernika i cynamon. Mieszamy drewnianą szpatułką.
6. Do powstałej masy dodajemy orzechy i startą marchewkę. Całość dokładnie mieszamy szpatułką.
7. Ciasto przelewamy do tortownicy wyłożonej papierem do pieczenia i pieczemy ok. 45 minut w 180°C (opcja góra/dół).
8. Ciasto odstawiamy do całkowitego wystygnięcia. W międzyczasie robimy krem.

Przygotowanie kremu:

1. Schłodzoną śmietankę ubijamy na sztywno, dodajemy cukier puder i miksujemy.
2. Na koniec dodajemy mascarpone i miksujemy, aż powstanie gładki i sztywny krem.
3. Wystudzone ciasto smarujemy kremem i dekorujemy orzechami oraz marchewką.

Autor przepisu i zdjęć: Justyna Jeziorska-Kotela, IG: @szybkie_jedzonko

#Fundusze Promocji

Post CIASTO MARCHEWKOWE pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Nawet dla osób niezwiązanych z rolnictwem piękny widok kwitnących na żółto pól w maju, który podziwiać możemy corocznie w każdym już niemal zakątku naszego kraju, stanowi praktyczny (i dość efektowny trzeba przyznać!) dowód na to, jak ważną i popularną uprawą w Polsce jest rzepak.

Rozwój tej gałęzi produkcji rolniczej nastąpił szczególnie w ostatnich kilkunastu latach, dzięki czemu Polska jest, obok Niemiec i Francji, liderem pod tym względem w skali Unii Europejskiej.

Popularność rzepaku wśród krajowych rolników ma wiele źródeł, jako że oprócz zasadniczej dla prowadzenia produkcji rolnej funkcji, jaką jest zapewnienie opłacalności działalności gospodarstwa, jest on bardzo ważny w kontekście prowadzenia prawidłowej agrotechniki.

Zmianowanie roślin

Chodzi tu przede wszystkim o tzw. zmianowanie roślin, a więc przerywanie głównie monokultur zbożowych. Udział zbóż w uprawach w niektórych województwach jest naprawdę wysoki tj. 80% i więcej, żeby nie powiedzieć po prostu za wysoki, a ich uprawa rok po roku na tym samym polu nie sprzyja ogólnie rzecz ujmując kondycji gleb.

Rolnicy szukają więc ekonomicznie uzasadnionej alternatywy, którą znajdują właśnie w rzepaku. Stał się on jedną z rodzimych specjalności rolniczych, dzięki czemu oferowana przez polskie rolnictwo ilość surowca stała się z kolei przyczynkiem do dynamicznego rozwoju lokalnego przetwórstwa rolno-spożywczego w tym kierunku.

Filozofia branży olejarskiej

Filozofią bowiem tej branży powinno być bazowanie w głównej mierze na tym, co może zostać dostarczone do zakładów z jak najbliższej odległości.

• Dzięki skróceniu łańcuchów dostaw oszczędzamy czas, pieniądze i zapewniamy sobie bezpieczeństwo takich dostaw.
• Co rośnie również coraz bardziej na znaczeniu, ograniczamy emisje gazów cieplarnianych i ślad węglowy wytwarzanych zeń produktów.

Wszystkie te aspekty są niezwykle istotne dla krajowego sektora olejarskiego, który miał szansę rozwinąć się do obecnej skali dzięki rolnikom, których zainteresowanie rzepakiem z biegiem lat rosło, bo mieli pewność sprzedaży swoich płodów w bliskiej odległości.

Pozytywna korelacja gospodarcza

Ta pozytywna korelacja gospodarcza, której w ostatnich kilku sezonach sprzyjała również pogoda – niezwykle istotny czynnik dla rolnictwa – spowodowała, że szczególnie dynamicznie od 2019 roku rośnie krajowy przerób… krajowego rzepaku właśnie.

Statystyki zbiorów

Już w 2014 roku polscy rolnicy zebrali na tamten czas rekordowe ponad 3,2 mln ton nasion, jednak do ustabilizowania rokrocznej podaży na poziomie przekraczającym 3 mln ton musieliśmy następnie poczekać aż do 2020 roku.

Od tego momentu można powiedzieć, że przerób i zbiory podążają niemal równolegle, a import surowca – jeśli występuje w danym sezonie w jakiejś godnej odnotowania skali – praktycznie pokrywa poziom eksportu, jako że o część plonów zebranych w zachodnich województwach kraju polskie firmy muszą niejako konkurować z niemieckimi odbiorcami.

Zbiory¹ i przerób² rzepaku w Polsce w latach 2020-2023:

Mit o imporcie rzepaku z Ukrainy

A skoro o imporcie już mowa, to warto przy tej okazji obalić nieco mitów na temat Ukrainy, które pojawiły się w przestrzeni publicznej m.in. w odniesieniu do oleju rzepakowego przy okazji fali protestów rolniczych na wiosnę 2024 roku w związku z trudną sytuacją ekonomiczną gospodarstw, jaką miał wywołać przywóz towarów rolnych od naszego wschodniego sąsiada.

Rzepak co do zasady nie jest jakąś wielką specjalizacją rolnictwa ukraińskiego, w odróżnieniu choćby od zbóż, w tym kukurydzy, a w przypadku roślin oleistych – słonecznika, choć przyznać trzeba, że i tam w ostatnich latach nastąpił progres w jego uprawie i podaży.

Import nasion rzepaku z Ukrainy przed wojną

Przed wybuchem wojny z Rosją import nasion do Polski był wręcz marginalny, choć gros zbiorów trafiało docelowo, tak jak i obecnie, na rynek unijny – tyle, że nie do nas. Jest to spowodowane wysokim stopniem samowystarczalności naszego kraju jeśli chodzi o rzepak, a to ten właśnie współczynnik ekonomiczny ma konsekwentnie bezpośredni wpływ, wespół z saldem wymiany handlowej, na udział importu w przerobie.

Współczynnik samowystarczalności

W ostatnim sezonie 2019/2020, za który dostępne są tego rodzaju badania³, współczynnik samowystarczalności (Ss) dla rzepaku wynosił aż 94,9%, zaś średnio za lata 2015-2020 było to 96,9%. Nic zatem dziwnego, że ukraińskiego rzepaku najzwyczajniej nie potrzebowaliśmy, a jego wolumen liczący raptem kilkadziesiąt tysięcy ton rocznie stanowił nie więcej niż kilka procent rodzimej podaży.

Krótko mówiąc próżno było, kolokwialnie rzecz ujmując, szukać ukraińskiego rzepaku w polskiej butelce oleju rzepakowego, czego nie zmieniła również późniejsza, znacznie bardziej dynamiczna sytuacja wojenna.

Eksport rzepaku z Polski do Niemiec

I tak, w 2023 roku bardzo duże ilości rzepaku zostały wyeksportowane z Polski do Niemiec, co było możliwe nie tyle z uwagi na wysokie zbiory, ale przede wszystkim ze względu na zasoby wynikające z dużego importu nasion do Polski z Ukrainy w kryzysowym roku 2022, skorelowanym oczywiście z przerwaniem tradycyjnych łańcuchów dostaw logistycznych bazujących na transporcie morskim przez Morze Czarne.

Rekordowy import rzepaku z Ukrainy w 2022 roku

Oznacza to ni mniej ni więcej, że rekordowy natenczas import rzepaku z Ukrainy w 2022 roku wynoszący ok. 660 tys. ton spowodował co prawda chwilową nadwyżkę, która jednak również nie trafiła do butelki rodzimego producenta oleju, ale praktycznie w całości została wyeksportowana z Polski w 2023 roku, zamykając następnie ten okres bilansem handlowym na poziomie ponad minus 0,5 mln ton.

Najprościej zatem rzecz ujmując – co weszło to wyszło, niestety także razem z pewną ilością rodzimego surowca, wszak był to okres, jak wskazano już powyżej, rekordowych zbiorów w Polsce.

Zakaz importu rzepaku z Ukrainy

Od kwietnia 2023 roku obowiązuje zaś zakaz importu z Ukrainy wybranych surowców rolnych, w tym rzepaku, a także produktów ich przetworzenia, na mocy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii i żaden z szanujących się krajowych producentów żywności, a do tego grona z pewnością zaliczają się przetwórcy rzepaku skupieni w Polskim Stowarzyszeniu Producentów Oleju, nie pozwoliłby nawet na najmniejsze złamanie tego postanowienia.

Wybór oleju rzepakowego – na co zwrócić uwagę?

Co więcej, kupując olej rzepakowy w sklepie, warto zwrócić uwagę na jego producenta – w odniesieniu bowiem do markowych produktów znanych firm możemy być więcej niż pewni, że warto po niego sięgnąć nie tylko ze względu na jego jakość, walory smakowe i prozdrowotne, ale i właśnie krajowe pochodzenie „od pola do stołu”.

Nazwy olejów rzepakowych

Nazwy własne olejów rzepakowych nawiązujące czy to do nazw poszczególnych regionów lub krain geograficznych Polski, czy wręcz samego kraju, to nie tylko element marketingu, ale też formalno-prawne zobowiązanie wobec konsumenta odnośnie pochodzenia.

• Produkt taki nie tylko musi być dziełem wytwórstwa danego zakładu (a nie np. być tam jedynie rozlany do butelek), ale też spełniać restrykcyjne wymogi pochodzenia pierwotnego surowca rolniczego zużytego w tym procesie wytwórczym.
• Weryfikowane jest to w trakcie urzędowych kontroli właściwych inspekcji.

Sięgając po taki olej, konsument nie musi się zatem zastanawiać, czy aby na pewno sięga po krajowy produkt, a jest to na szczęście coraz ważniejszy element, na który zwracamy uwagę w trakcie robienia zakupów.

Olej słonecznikowy a jego pochodzenie

W tym kontekście warto wspomnieć ponownie o słoneczniku, którego Ukraina jest nie tylko największym producentem, ale w odróżnieniu do rzepaku także przetwórcą większości swojego surowca, co sprawia, że jest także największym dostawcą oleju słonecznikowego do Unii Europejskiej.

Co prawda coraz częściej możemy zaobserwować także i w Polsce pola słonecznikowe, ale to wciąż margines powodujący, że jego nasiona nie są przerabiane w Polsce. Co to oznacza? Jeśli sięgamy po olej słonecznikowy, możemy być więcej niż pewni, że pochodzi on z importu.

Oprócz Ukrainy dużymi jego producentami w regionie są m.in. Węgry oraz Rumunia. I nie ma w tym nic złego, ale warto to odnotować w kontekście wspomnianej powyżej błędnej konotacji w pewnym momencie polskiego oleju rzepakowego z importowanymi surowcami.

Polacy doceniają olej rzepakowy

Na szczęście dla zdecydowanej większości naszych konsumentów olejów roślinnych niewłaściwe jest określenie „cudze chwalicie swego nie znacie”, ponieważ Polacy znają i doceniają olej rzepakowy, który słusznie jest najbardziej popularnym produktem w swojej kategorii.

Reasumując, kupując markowy olej rzepakowy polskiego producenta wspierasz krajowe rolnictwo!

Adam Stępień

#Fundusze Promocji

¹źródło: Główny Urząd Statystyczny
²źródło: Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju
³Kapusta F. 2022, „Rzepak w rolnictwie i gospodarce Polski”, Zagadnienia doradztwa rolniczego nr 1’2022 (107), ISSN: 1232-3578

Post Polska rzepakiem stoi, czyli jak producenci oleju podążają za naszymi rolnikami pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

„Sprawdziliśmy zarówno dostępny w sklepach olej rzepakowy tłoczony na zimno, jak i olej rafinowany.  Dokonaliśmy analizy oleju obecnego na Polskim rynku i w dniach 3-17 marca 2020 roku przebadaliśmy 16 nabytych w sklepach próbek oleju rzepakowego pochodzących od różnych producentów. Badanie zostało przeprowadzone w Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach zgodnie z zalecaną przez laboratoria referencyjne UE metodą QuPPe-PO. W żadnym z badanych olejów rzepakowych – zarówno rafinowanych jaki i tłoczonych na zimno nie stwierdziliśmy obecności pozostałości glifosatu”

powiedział dr Artur Miszczak, kierownik Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach.

„Na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, próbki oleju rzepakowego badane były przez Pracownię Badania Pozostałości Pestycydów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie (Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. pozostałości pestycydów w żywności). W kwietniu 2020 r. przebadaliśmy 6 próbek oleju rzepakowego tłoczonego na zimno i rafinowanego z innych partii produkcyjnych niż badane w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach. Jak można się było spodziewać, badane próbki oleju nie zawierały pozostałości glifosatu. Ponieważ glifosat nie rozpuszcza się w tłuszczach, jest mało prawdopodobne, aby jego pozostałości znalazły się w oleju rzepakowym.”

powiedziała dr Bożena Morzycka, kierownik Pracowni Badania Pozostałości Pestycydów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie.

„Olej rzepakowy nie zawiera glifosatu. Jest to główny produkt, uzyskiwany w procesie przetwórstwa nasion rzepaku. Nasiona rzepaku przerabiane w firmach zrzeszonych w PSPO są poddawane monitoringowi zarówno wewnętrznemu, przez zakłady, jak również zewnętrznemu, przez laboratoria na zlecenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Próby pobierają niezależni pracownicy Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Roślin i Nasiennictwa. W okresie wieloletniego monitoringu nigdy nie stwierdzono obecności glifosatu w nasionach rzepaku powyżej dopuszczalnego limitu. W większości przypadków nie stwierdza się w ogóle jego obecności w nasionach, a gdy był obecny, to tylko w śladowych ilościach, wielokrotnie niższych od dopuszczalnego limitu. W procesie przetwórczym nasion rzepaku są stosowane wielokrotne etapy oczyszczania. Finalnym etapem oczyszczania jest rafinacja oleju, co czyni olej rzepakowy produktem całkowicie wolnym od tego zanieczyszczenia.”

dodaje Mariusz Szeliga, Prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

Podsumowując: obawy konsumentów dot. potencjalnej obecności glifosatu w oleju rzepakowym zostały rozwiane – świadczą o tym wyniki przeprowadzonych badań oleju rafinowanego i tłoczonego na zimno, w których nie wykryto glifosatu.

Zobacz:

• Opinia dr Artura Miszczaka – kierownika Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach >>> link do pełnego artykułu
• Opinia dr Bożeny Morzyckiej – kierownika Pracowni Badania Pozostałości Pestycydów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie >>> link do pełnego artykułu

Post Olej rzepakowy wolny od glifosatu pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Glifosat i jego potencjalna obecność w naszej żywności od pewnego czasu budzi wiele, najczęściej negatywnych emocji. W dużej mierze polega się na opinii rozpowszechnianych przez fora internetowe od mających wiele wątpliwości obywateli, którzy raczej nie dowierzają opinii ekspertów. Trudno się zresztą dziwić, gdyż generalnie opinie wyrażane nawet przez największe oficjalne organizacje takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) czy Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wydają się niejednoznaczne a czasem nawet sprzeczne.

Spróbujmy w miarę obiektywnie zmierzyć się z tym tematem. Glifosat funkcjonuje w rolnictwie od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Po raz pierwszy był on zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych przez firmę Monsanto w 1974 roku. W Polsce pierwsza rejestracja preparatu zawierającego glifosat pod nazwą Roundup 360 SL miała miejsce pięć lat później – w roku 1979. Obecnie w naszym kraju jest zarejestrowanych około 90 różnych preparatów zawierających tą substancję aktywną. Zgodnie z etykietami tych środków glifosat jest dolistnym herbicydem o działaniu systemicznym, czyli po zaaplikowaniu rozchodzi się po całej roślinie. Pobierany jest poprzez zielone części roślin (liście, zielone pędy i niezdrewniałą korę), przemieszczany w całej roślinie dociera do jej części podziemnych (korzenie, rozłogi itp.) powodując zahamowanie wzrostu i rozwoju w ciągu 1 doby, a następnie ich zamieranie.

Jednym z innych niemniej ważnych zastosowań glifosatu jest jego użycie w tzw. uprawie konserwującej, w której dzięki jego zastosowaniu nie wykorzystuje się orki. Głównym celem tej uprawy jest ochrona gleby przed jej degradacją i zachowanie jej produktywności. Jest to jeden z poważnych argumentów przeciwko zakazowi stosowania tej substancji.

Czas połowicznego rozkładu glifosatu w glebie wynosi około 12 dni. Zależy to jednak od warunków środowiskowych takich, jak temperatura i wilgotność. Jest on degradowany głównie przez mikroorganizmy glebowe. Rozkładany jest najpierw do N-metyloglicyny (sarkozyny) i kwasu aminometylofosfonowego (AMPA), a ostatecznie do nieszkodliwych, a nawet pożytecznych związków chemicznych jak amoniak, woda i fosforany.

Zastosowanie preparatów zawierających glifosat jako substancję czynną do wyżej wymienionych zastosowań skutkuje w minimalnym stopniu jego pozostałościami wykrywanymi w żywności.

Prawidłowość stosowania środków ochrony roślin jest w Polsce corocznie monitorowana przez laboratoria na zlecenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Badania te są również prowadzone w Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach w ramach zadania 2.5 „Badanie pozostałości środków ochrony roślin w ramach urzędowej kontroli ich stosowania” programu wieloletniego Instytutu Ogrodnictwa na lata 2015-2020. Próbki do badań, zgodnie z wcześniej ustalonym harmonogramem, pobierają pracownicy Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Roślin i Nasiennictwa, a następnie dostarczają je do laboratorium. Każda próbka zostaje przeanalizowana na obecność ponad 400 substancji – pozostałości środków ochrony roślin. Po wykonaniu analiz, ocenę uzyskanych wyników prowadzi się w oparciu o aktualnie obowiązujące normy najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin (NDP) zawarte w rozporządzeniu nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady.

W ubiegłym sezonie w ramach urzędowych badań monitoringowych sprawdzono 1100 gospodarstw rolnych produkujących owoce, warzywa i uprawy rolnicze – ogółem 48 rodzajów upraw. Próby do analiz pochodziły z terenu całej Polski, ale większość z województw centralnych: mazowieckiego, łódzkiego i świętokrzyskiego. Badania te nie mają na celu dokładnego zanalizowania poszczególnych upraw, a bardziej pokazania ogólnej sytuacji panującej w kraju.

Zbadano 46 próbek rzepaku i w żadnej z badanych próbek rzepaku nie stwierdzono przekroczenia zawartości glifosatu powyżej wymagań prawnych, co więcej w 60 % próbek rzepaku glifosat nie był obecny.

Rzepak nie jest produktem przeznaczonym do bezpośredniej konsumpcji. Głównym produktem spożywczym pozyskiwanym z rzepaku jest olej. Może być on tłoczony na zimno lub być oczyszczony w procesie rafinacji. Ze względu na fakt używania glifosatu w uprawie rzepaku, zrozumiałe jest pytanie, czy w oleju rzepakowym są obecne pozostałości po tym herbicydzie. Postanowiliśmy odpowiedzieć na to pytanie. Sprawdziliśmy przede wszystkim dostępny w sklepach olej tłoczony na zimno, gdyż proces obróbki w tym przypadku jest relatywnie prosty i prawdopodobieństwo wystąpienia pozostałości największe.

Dokonaliśmy analizy oleju rzepakowego obecnego na Polskim rynku i przebadaliśmy 16 nabytych w sklepach próbek oleju rzepakowego tłoczonego na zimno i rafinowanego pochodzących od różnych producentów. Badania wykonaliśmy w dniach 3-17 marca 2020 roku. Zostały one przeprowadzone w Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach zgodnie z zalecaną przez laboratoria referencyjne UE metodą QuPPe-PO. Limit ilościowego oznaczenia glifosatu wynosi 0,05 mg/kg, a limit detekcji 0,01mg/kg.

W żadnym przypadku nie stwierdziliśmy obecności pozostałości glifosatu. Limit detekcji tego związku w oleju rzepakowym w naszych analizach wynosił 0,01 mg/kg, a więc w żadnej próbce nie było go w takich ilościach. Nie jest to dla nas zaskoczenie, gdyż właściwości fizykochemiczne glifosatu wskazują, że jest to cząsteczka hydrofilowa, tzn. dobrze rozpuszczająca się w wodzie i bardzo słabo w tłuszczach. Wyniki tych badań potwierdzono dodatkowo dla kilkunastu próbek wykonanych z różnego pochodzenia oleju rzepakowego rafinowanego, gdzie prawdopodobieństwo transferu glifosatu do produktu końcowego jest jeszcze mniejsze.

Tabela 1. Wyniki badań pozostałości glifosatu w oleju rzepakowym zrealizowane w Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach w marcu 2020 r.

Podsumowując:

obawy konsumentów dot. potencjalnej obecności glifosatu w oleju rzepakowym zostały rozwiane – świadczą o tym wyniki przeprowadzonych badań oleju rafinowanego i tłoczonego na zimno, w których nie wykryto glifosatu.

Post Czy w oleju rzepakowym obecny jest glifosat? pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Rzepak, roślina z rodziny kapustowatych, jest znany i uprawiany w Polsce od dawna. Powierzchnia jego upraw ciągle wzrasta, ponieważ jest ważnym surowcem przemysłu tłuszczowego i paszowego. Polska jest jednym z największych producentów rzepaku w Europie.

Olej rzepakowy produkowany jest obecnie z nasion rzepaku o bardzo obniżonej zawartości szkodliwych glukozynolanów oraz kwasu erukowego. Odmiany rzepaku niskoerukowego, zawierające poniżej 2% kwasu erukowego, nie są odmianami genetycznie modyfikowanymi, ale wyselekcjonowanymi z dziko rosnących upraw naturalnych, które zostały ulepszone w procesie uprawy.

Olej rzepakowy zaliczany jest do najcenniejszych tłuszczów jadalnych, przede wszystkim ze względu na wysoki poziom (ok. 90%) wartościowych dla zdrowia nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNTK): linolowego (omega-6), alfa-linolenowego (omega-3) oraz oleinowego. Ponieważ organizm ludzki nie wytwarza tych kwasów (tzw. związki egzogenne), a są one niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania, powinny być dostarczane z pożywieniem. Olej rzepakowy jest dobrym źródłem NNTK o odpowiednim stosunku kwasów omega-6 do omega-3 (2:1). Nie każdy olej roślinny posiada tak dobrą proporcję tych kwasów np. w oleju sojowym stosunek ten wynosi 7:1, a w oliwie z oliwek 10:1. Pod tym względem olej rzepakowy góruje nad innymi olejami (Lit. 4).

Kwasy omega pełnią ważną rolę w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, niektórych nowotworów jak np. prostaty i jelita grubego, zapobieganiu cukrzycy oraz utrzymują dobrą kondycję skóry. Dodatkowo, olej rzepakowy zawiera witaminy rozpuszczalne w tłuszczach A, E i K oraz sterole roślinne, które wpływają na obniżenie poziomu „złego”cholesterolu (LDL). Ma najmniej ze wszystkich olejów roślinnych kwasów nasyconych, których powinno się spożywać jak najmniej.

Kilka słów o glifosacie i jego toksyczności

W uprawie rzepaku stosowane są różne środki ochrony roślin, w tym glifosat, popularny herbicyd o szerokim spektrum działania, stosowany do skutecznego zwalczania chwastów jedno i wieloletnich. Pobierany jest przez zielone części roślin i przemieszcza się w roślinie, docierając do korzeni i powodując ich obumieranie. Mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności enzymu – syntetazy EOSP (5-enolopirogronoszikimo-3-fosforanu), co powoduje zahamowanie syntezy aminokwasów aromatycznych, niezbędnych do prawidłowego wzrostu roślin. Drugi mechanizm działania polega na niszczeniu tkanki w zielonych liściach roślin, co zaburza asymilację dwutlenku węgla, a w efekcie proces fotosyntezy. Mechanizm ten wykorzystywany jest do desykacji, czyli wysuszania roślin bezpośrednio przed zbiorem nasion. Desykacja wyrównuje szybkość dojrzewania roślin, co ułatwia zbiór i zapobiega osypywaniu się nasion.

Z chemicznego punktu widzenia glifosat jest fosfonometylową pochodną aminokwasu glicyny. Jest to związek nielotny, produkowany w postaci soli izopropylowej, sodowej lub potasowej, aby zwiększyć skuteczność jego działania. W porównaniu z innymi stosowanymi herbicydami charakteryzuje się małą cząsteczką o prostej budowie. Ważną cechą glifosatu jest jego polarność, którą można scharakteryzować współczynnikiem podziału oktanol/woda (log Pow). Współczynnik ten jest dla glifosatu ujemny (-3,5), co oznacza, że glifosat nie rozpuszcza się w tłuszczach, a więc nie kumuluje się w tkankach zwierzęcych, ale dobrze rozpuszcza się w wodzie. Głównym metabolitem glifosatu jest kwas aminometyofosfonowy (AMPA). W roślinach oba związki ulegają dość wolnej degradacji, co może być powodem pojawienia się pozostałości w produktach żywnościowych.

Bezpieczeństwo stosowania i toksyczność glifosatu jest ciągle analizowana i dyskutowana. Panuje powszechne przekonanie, że glifosat jest szkodliwy dla zdrowia – jest rakotwórczy, genotoksyczny, teratogenny oraz odpowiada za wiele innych chorób jak cukrzyca, astma, osteroporoza. Jednak w świetle dostępnych wyników badań naukowych, szkodliwość glifosatu nie jest jednoznaczna. Glifosat charakteryzuje się relatywnie niską toksycznością ostrą, niższą niż nikotyna, kofeina, witamina D3 a nawet aspiryna czy sól kuchenna (Lit.5). Szkodliwość glifosatu, jak wszystkich substancji chemicznych, zależy od pobranej dawki. Należy zaznaczyć, że preparaty handlowe zawierające glifosat są znacznie bardziej toksyczne dla środowiska niż sam glifosat, czyli substancja czynna preparatu.

Wartość LD 50 (najniższa dawka śmiertelna powodująca zgon 50% badanych osobników w wyniku jednorazowego pobrania) wynosi dla glifosatu około 5600 mg/kg masy ciała, a dla soli kuchennej 3000 mg/kg masy ciała, co oznacza, że łatwiej można się otruć solą kuchenną niż glifosatem.

Do oceny narażenia konsumenta stosowane są tzw. toksykologiczne wartości odniesienia: ADI (akceptowane dzienne pobranie) i ARfD (ostra dawka referencyjna). Wartość ADI zaproponowana przez Europejskie Biuro ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wynosi dla glifosatu 0,5 mg/kg masy ciała/dzień (Lit. 6). Jest to ilość, którą można spożywać codziennie, przez całe życie bez niepożądanych skutków zdrowotnych. Dla porównania ADI dla kofeiny to 0,0025 mg/kg masy ciała/dzień.

Osoba o masie 65 kg może więc teoretycznie spożyć codziennie 32,5 mg glifosatu bez jakichkolwiek skutków zdrowotnych. Jeśli w próbce oleju został by wykryty glifosat w ilości 10 mg w kilogramie oleju (ilość dopuszczalna dla nasion rzepaku), to można codziennie spożyć ponad 3,25 kg takiego oleju, bez przekraczania bezpiecznego limitu. Wiele badań wskazuje ponadto, że glifosat jest słabo wchłaniany z przewodu pokarmowego (około 20% spożytej dawki), słabo metabolizowany, a około 75% pobranej dawki jest wydalane, głównie z moczem w przeciągu 7 dni od pobrania (Lit. 7).

Analiza pozostałości glifosatu w żywności

Żywność w Polsce badana jest pod kątem zawartości pestycydów, w tym także glifosatu. Analizę pozostałości pestycydów w żywności pobranej z rynku prowadzą laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z corocznie opracowywanym planem monitoringu i urzędowej kontroli żywności. Laboratoria Ministra Rolnictwa badają płody rolne pobrane z pół.

Analiza pozostałości glifosatu i AMPA w żywności jest dużym wyzwaniem dla analityków z powodu jego polarności, niskiej lotności, słabej rozpuszczalności w większości rozpuszczalników organicznych i małej masy cząsteczkowej. W ciągu ostatnich 30 lat różne metody analityczne stosowano do badania zawartości glifosatu w żywności. Nasiona rzepaku i inne nasiona oleiste oraz oleje z nich otrzymywane są trudną do badań matrycą, gdyż zawierają dużo kwasów tłuszczowych, białek i wosków. Wyodrębnienie śladowych ilości glifosatu z takiej matrycy jest trudnym zadaniem. Oznaczanie ilościowe glifosatu wymaga specjalistycznej, kosztownej aparatury. Najczęściej obecnie wykorzystywaną techniką instrumentalną jest chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometrią mas (LC/MS/MS) z zastosowaniem wzorców znakowanych izotopowo. Pozwala ona na oznaczenie pozostałości glifosatu na poziomie 0,02 mg/kg produktu.

Pozostałości glifosatu w oleju rzepakowym

Ponieważ glifosat nie rozpuszcza się w tłuszczach, jest mało prawdopodobne, aby jego pozostałości znalazły się w oleju rzepakowym. W procesie produkcji oleju, pozostałości pestycydów o charakterze polarnym, które nie rozpuszczają się w tłuszczach, nie koncentrują się w oleju, lecz w wytłokach (Lit. 11).

Badania dowodzą, że w nasionach rzepaku, które zawierają z reguły 45-49% tłuszczu, nie wykrywa się lub wykrywa bardzo niskie ilości glifosatu, znacznie poniżej wartości NDP, czyli najwyższej dopuszczalnej pozostałości ustalonej prawnie (Lit. 1,3). Wartości NDP obowiązujące dla nasion rzepaku to: w UE – 10 mg/kg nasion, USA 20 mg/kg, a zgodnie z Kodeksem Żywnościowym FAO/WHO – 30 mg/kg. Wartości NDP ustalane są dla produktu „surowego/pierwotnego”, czyli dla nasion. Olej rzepakowy jest produktem przetworzonym, nie ma więc ustalonych wartości NDP. Do oceny pozostałości w oleju stosowana jest wartość NDP dla nasion rzepaku.

Badania próbek nasion roślin oleistych i olejów roślinnych przeprowadzone w Szwajcarii wykazały, że nie zawierają one pozostałości glifosatu. Na podstawie uzyskanych wyników przeprowadzono ocenę narażenia konsumenta i porównano z toksykologicznymi wartościami odniesienia: ADI oraz ARfD ustalonymi przez EFSA. Żaden wynik nie stanowił zagrożenia dla zdrowia konsumentów (Lit 1).

W Polsce, badania 50 próbek nasion rzepaku pochodzących z różnych terenów Polski, prowadziła w 2015 roku Terenowa Stacja Doświadczalna Instytutu Ochrony Roślin w Białymstoku. W żadnej z badanych próbek nie stwierdzono pozostałości glifosatu (Lit.3). Stacja ta kontynuawała badania nasion rzepaku w latach 2016-2019. W ramach urzędowej kontroli przebadano 238 próbek nasion rzepaku pod kątem obecności pestycydów z różnych grup chemicznych, w tym glifosatu. Pozostałości glifosatu stwierdzono w 33 próbkach w ilości od 0,02 do 0,27 mg/kg, a więc znacznie poniżej dopuszczalnego poziomu NDP, czyli 10 mg/kg (Lit. 2).

Na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, próbki oleju rzepakowego badane były przez Instytut Ogrodnictwa – Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności w Skierniewicach (łącznie przeanalizowano 16 próbek) oraz przez Pracownię Badania Pozostałości Pestycydów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie (Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. pozostałości pestycydów w żywności), gdzie w dniach 03-07 kwietnia 2020 r. przebadano 6 dodatkowych próbek z innych partii produkcyjnych różnych rodzajów oleju rzepakowego, zarówno tłoczonych na zimno jak i rafinowanych. Jak można się było spodziewać, badane próbki oleju nie zawierały pozostałości glifosatu.

Dane literaturowe potwierdzają, że pozostałości glifosatu nie stwierdza się też w innych olejach roślinnych np. sojowym czy kukurydzianym (lit.8) oraz innych produktach zawierających tłuszcz, jak mleko krowie i matek karmiących, czy jaja (Lit. 8, 9).

Procesy przetwarzania nasion oleistych jak tłoczenie oleju, dodatkowo usuwają glifosat z produktu końcowego. Pozostałości glifosatu w rzepaku znajdowane są głównie w słomie (85%) i wytłokach (15%), natomiast nie stwierdzono pozostałości glifosatu w oleju rzepakowym, zarówno tłoczonym na zimno jak i rafinowanym (lit.10 )

Podsumowanie

Badania nasion roślin oleistych pokazują, że nie zawierają one lub zawierają śladowe ilości glifosatu znacznie poniżej wartości NDP. Przetwarzanie nasion, jak tłoczenie oleju, usuwa ewentualne resztki glifosatu, co potwierdzają przeprowadzane badania próbek oleju rzepakowego w niezależnych jednostkach badawczych. Wyniki badań oleju rzepakowego – zarówno rafinowanego jak i tłoczonego na zimno świadczą o tym, że w oleju tym nie wykryto glifosatu. Olej rzepakowy może więc być bezpiecznie spożywany, gdyż nie stwierdza się w nim pozostałości glifosatu. Biorąc pod uwagę, że tłuszcze są niezbędnym składnikiem żywności potrzebnym dla właściwego funkcjonowania organizmu, a szczególnie zalecane są oleje roślinne, należy uwzględnić olej rzepakowy w diecie, gdyż jest on źródłem cennych dla zdrowia składników.

Literatura:

1. Food Additives and Contaminants, Part B, December 2017, Glyphosate residues in Swiss market foods: monitoring and evaluation, O. Zoller, P. Rhyn, H. Rupp, J. A. Zarn, C. Geiser.
2. Progres in plant Protection, 59 (4), grudzień 2019, Pozostałości środków ochrony roślin w nasionach rzepaku ozimego, B. Łozowicka, A. Piertaszko, I. Hrynko, J. Rusiłowska, M. Czerwińska, W. Drągowski.
3. Open Chem., 2015; 13: 1011–1019, Liquid chromatographic determination of glyphosate and aminomethylphosphonic acid residues in rapeseed with MS/MS detection or derivatization/fluorescence detection, P. Kaczyński, B. Łozowicka
4. Postępy Fitoterapii, 2/2014, Prozdrowotne właściwości oleju rzepakowego, M.Gugała, K. Zarzecka, A. Sikora.
5. The WHO recommended classification of pesticides by hazard. Guidelines to classification 2009.
6. EFSA Journal 2015,13 (11): 4302. Conclusion on the peer review of the pesticide risk assessment of the active substance glyphosate.
7. Toxicological profile for glyphosate, U.S. Department of Health and Human Services, April 2019.
8. J. Agric. Food Chem. 2015, 63, 10562−10568 , Analysis of Glyphosate and Aminomethylphosphonic Acid in Nutritional Ingredients and Milk by Derivatization with Fluorenylmethyloxycarbonyl Chloride and Liquid Chromatography− Mass Spectrometry, S. Ehling, T. M. Reddy.
9. J. Agric. Food Chem. 2016, 64, 1414−1421, Determination of glyphosate levelsin breast milk samples from Germany by LC/MS/MS and GC/MS, A. Steinborn, L. Alder, B. Michalski, P. Zomer, P. Bendig,S. A. Martinez, H. G. Mol.
10. Best practice-oilseed rape dessication, July 2016, www.monsanto-ag.co.uk
11. MVO notifying requirements on Pesticides, Guidelines of MVO regarding notifying exceedances of maximum residue levels of pesticides in vegetable oils for food or feed application to the competent authorities. Netherlands Food and Product Consumer Safety Authority (NVWA), December 2015.

Post Olej rzepakowy bez glifosatu pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Uwaga! Uwaga! Nadszedł czas na długo wyczekiwany konkurs J

W poprzednich latach obejrzeliśmy już wiele pięknych, rzepakowych zdjęć, ale dalej czekamy na więcej!

Kreatywność fanów oleju rzepakowego nie zna granic, dlatego i w tym roku liczymy na zdjęcia, które powalą nas na kolana J Niech poniesie Was  fantazja!

Do wygrania 3 piękne rowery oraz 12 żółtych walizek!

Co trzeba zrobić?

To bardzo proste  – zdjęcie sobie lub znajomej osobie na tle rzepakowego pola J

Fotografię wstawiamy pod jednym z konkursowych postów na Facebooku jako komentarz (ukażą się 1.05, 7.05, 15.05 oraz 21.05. 2018)!

Konkurs trwa od 1.05.2018 do 21.05.2018!

Regulamin konkursu znajdziecie tutaj. (link do regulaminu)

Zapraszamy  na fanpage „Miej więcej oleju w głowie” https://www.facebook.com/olejrzepakowy.

Powodzenia i miłej zabawy!

Post Rzepakowe szaleństwo! – konkurs fotograficzny pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Tym razem zachęcamy Was do zabawy w kuchni i zainspirowania się do stworzenia dań poradami i przepisami naszego ambasadora – Grzegorza Łapanowskiego.

Co jakiś czas, na naszym facebookowym profilu, pojawiają się porady oraz przepisy na genialne dania, do przygotowania których niezbędny jest olej rzepakowy.

Przyszedł czas na ich wykorzystanie!

Zachęcamy Was do wzięcia udziału w naszym kulinarno-fotograficznym konkursie J

Co należy zrobić? To banalnie proste jeśli … kochacie gotować J

Przygotujcie danie z olejem rzepakowym, inspirowane poradą lub przepisem naszego Ambasadora – Grzegorza Łapanowskiego – i wstawcie jej zdjęcie pod jednym z postów konkursowych na naszym FB.

Do wygrania cudne nagrody!

Nagroda główna DLA 20 OSÓB, to książka „Wzór na smak” z autografem Grzegorza Łapanowskiego, oraz żółty jak kwitnący rzepak, dmuchany leżak LAZY BAG.

Nagrodę pocieszenia przyznamy również 20 osobom, a będzie to… dmuchany leżak LAZY BAG J

Niech poniesie Was fantazja! Niech zainspiruje Was olej rzepakowy!

Konkurs trwa od 15.06.2017 do 30.06.2017!

Regulamin konkursu znajdziecie tutaj.

Zapraszamy  na fanpage „Miej więcej oleju w głowie” https://www.facebook.com/olejrzepakowy.

Powodzenia i miłej zabawy!

Post Uwaga konkurs! – Zainspiruj się olejem rzepakowym pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Na Ziemi istnieje około 20 tys. gatunków pszczół. Niektóre z nich prowadzą samotniczy tryb życia, część natomiast – tak jak popularne w naszym kraju pszczoły miodne – organizują się w społeczności, które wspólnymi siłami zapewniają sobie pokarm. Dbając o swoje przetrwanie owady te przyczyniają się do powstawania niezwykle wartościowego dla człowieka oleju rzepakowego. W jaki sposób?

Nie tylko miód

Przez długi czas na myśl o pracy pszczół nasuwało się automatycznie jedno skojarzenie – miód. Obecnie jednak coraz częściej podkreśla się ich inną – nawet ważniejszą – rolę. Biorą one udział w zapylaniu kwiatów, dzięki czemu wspierają funkcjonowanie całego ekosystemu. Ich funkcja jest niezwykle istotna, ponieważ w naszych warunkach klimatycznych praktycznie tylko one pozwalają na rozwój roślin owadopylnych.  Wyróżnia się 82 artykuły pochodzenia roślinnego, które stanowią narodowe zasoby żywności. Pszczoły biorą udział w zapylaniu aż 77% z nich, z czego aż dla 48% są najważniejszymi zapylaczami[1]. Wiele kampanii aktualnie wspiera działania  na rzecz ochrony pszczół. Jedną z nich jest akcja „Z Kujawskim pomagamy pszczołom” www.pomagamypszczolom.pl.

Pszczoły a rzepak

Rzepak zalicza się do roślin, które zapylane są przez pszczoły. Zależność między tymi bytami jest niezwykle ścisła i opiera się na wzajemnych korzyściach. Rzepak dostarcza owadom wartościowy pokarm, one natomiast pomagają roślinom w dalszym rozwoju, dokonując niezbędnego zapylenia kwiatów. Pszczoły mogą zbierać pożywienie z tej rośliny głównie przez dwa pierwsze tygodnie maja. W tym czasie są one w stanie uzyskać około 90-120 kilogramów cukrów i 115-160 kilogramów pyłku z jednego hektara uprawy[2].

Produkty z natury

Co powstaje z tej kooperacji świata roślin i zwierząt? Na przykład dwa produkty, które korzystnie wpływają na nasz organizm – olej i miód rzepakowy. Ten pierwszy stanowi dobre źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, m.in. omega-6 i omega-3, które w tym produkcie występują w idealnej proporcji, tj. 2:1. Olej rzepakowy zawiera także witaminy E, K oraz prowitaminę A. Miód rzepakowy natomiast zawiera witaminy B, K i C, a także bor, potas, magnez i kwasy fenolowe[3]. Widać więc, że każdy z tych produktów posiada niezwykle korzystne dla ludzkiego organizmu składniki.

Jak chronić pszczoły?

Chronić pszczoły powinni zarówno rolnicy, stosując się do zasad integrowanej ochrony roślin jak i my, sadząc kwiaty, które pozwolą pszczołom na zdobycie pożywienia. Warto stosować ekologiczne nawozy i sprawdzać, czy wybrane przez nas rośliny nie należą do gatunków inwazyjnych, które mogą szkodzić środowisku[4].

[1] How Many Plants Feed the World? Prescott-Allen i Prescott-Allen, 1990; The Forgotten Pollinators. Buchmann & Nabhan, 1996

[2] Z. Kołtowski (2001), Beekeeping value and pollination requirements of double-improved cultivars of spring rapeseed (Brassica

napus L. var. oleifera Metzger f. annua Thell.). J. Apic. Sci., 45:69–84; Z. Kołtowski (2002), Beekeeping value of recently cultivated

winter rapeseed cultivars. J. Apic. Sci., 46(2):23–34

[3] http://wcinaj-miod.pl/miod-rzepakowy/

[4] http://www.ekologia.pl/dom-i-ogrod/ekologiczny-dom/wszyscy-mozemy-zrobic-cos-pozytecznego-dla-pszczol-i-to-w-bardzo-prosty-sposob,15570.html

Post Pszczoły i rzepak – idealny duet! pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Nagrody – czyli zestawy leżaków trafiają do:

Dzień 1

Beata Jaśkowiak –
https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904667289642184/?type=3&comment_id=904732389635674&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Aleksandra Faligowska –
https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904667289642184/?type=3&comment_id=905237592918487&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 2

Piotr Wosik – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904667466308833/?type=3&comment_id=905239346251645&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Beata Czogała – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904667466308833/?type=3&comment_id=905230996252480&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 3

Jadwiga Kryj – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904667746308805/?type=3&comment_id=905829196192660&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Justyna Kondys – https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1040672235982402&set=p.1040672235982402&type=3&theater

Dzień 4

Dorota Trippner – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904668156308764/?type=3&comment_id=906588026116777&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Alicja Marianna –
https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904668156308764/?type=3&comment_id=906551586120421&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 5

Asia Siemaszko – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904668306308749/?type=3&comment_id=907180539390859&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Łukasz Nowak – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904668306308749/?type=3&comment_id=906948346080745&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 6

Jakub Juszyński – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904673109641602/?type=3&comment_id=907517406023839&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Katarzyna Cichon – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904673109641602/?type=3&comment_id=907629582679288&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 7

Klaudia Łopat – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904669386308641/?type=3&comment_id=908089365966643&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Iga Stawińska-Mol – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904669386308641/?type=3&comment_id=908165459292367&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 8

Dorota Śniegowska – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904670299641883/?type=3&comment_id=908852919223621&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Izabela Bogdan – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904670299641883/?type=3&comment_id=908708692571377&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 9

Bożena Drozd – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904670809641832/?type=3&comment_id=909301679178745&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Monika Górny – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904670809641832/?type=3&comment_id=909322139176699&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 10

Aleksandra Filipowska – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671012975145/?type=3&comment_id=909899859118927&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R5%22%7D

Magdalena Lisowska – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671012975145/?type=3&comment_id=909821725793407&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 11

Basia Zielińska – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671192975127/?type=3&comment_id=910714185704161&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Krzysztof Gajek – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671192975127/?type=3&comment_id=910589592383287&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 12

Kasia Bieleń – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671539641759/?type=3&comment_id=911174148991498&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Agnieszka Dziewit – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671539641759/?type=3&comment_id=910948705680709&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 13

Blanca Krakowczyk – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671802975066/?type=3&comment_id=911609142281332&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Justyna Jakubowska – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671802975066/?type=3&comment_id=911607162281530&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 14

Emilia Jeziorna – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671939641719/?type=3&comment_id=912304888878424&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Jolanta Zdziech – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904671939641719/?type=3&comment_id=912060048902908&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Dzień 15

Ewa Szczerba – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904672229641690/?type=3&comment_id=912658618843051&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D

Jurek Przeracki – https://www.facebook.com/olejrzepakowy/photos/a.163485310427056.31784.116936685081919/904672229641690/?type=3&comment_id=912931582149088&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R9%22%7D Gratulujemy!

Znajdujecie się na liście zwycięzców? Wyślijcie nam swoje dane adresowe poprzez prywatną wiadomość na naszym facebooku https://www.facebook.com/olejrzepakowy/!

Post Konkurs Dokończ rzepakowe hasło –  rozstrzygnięty! pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Mało kto wie, że Czechy znajdują się w pierwszej piątce europejskich producentów rzepaku. To niewielkie państwo pochwalić się może produkcją rzepaku na poziomie 1 533 tysięcy ton rocznie, podczas gdy Polska (3. producent w Europie) produkuje go 2 razy tyle przy 4-krotnie większej powierzchni terytorium kraju.¹

Pomimo wysokich statystyk produkcji, Czesi olej rzepakowy dopiero odkrywają. W konsumpcji tego oleju Republika Czeska plasuje się na jednym z dalszych miejsc w Unii Europejskiej. Sytuacja ta jednak dość dynamicznie zmienia się na przestrzeni ostatnich lat – np. w 2014 roku Czesi zużyli w sumie ponad 2 razy tyle oleju rzepakowego, co 3 lata wcześniej.^2,3

Wykres nr 1: http://www.fediol.be/data/1441112016Stat%20oils%202014%20total%20only.pdf, http://www.fediol.be/data/1376905766Stat%20oils%202012.pdf

W ostatnich latach u naszego południowego sąsiada prowadzona była kampania promująca olej rzepakowy, zatytułowana „Řepkový olej – olej nad zlato”. Jej organizatorzy mieli za zadanie spopularyzować olej rzepakowy jako ten, który ma najkorzystniejszy skład kwasów tłuszczowych spośród olejów roślinnych. Przy okazji wprowadzali rzepakowy na salony, promując jego zastosowanie nie tylko w codziennej kuchni, ale też w daniach nieco mniej oczywistych, takich jak krewetki duszone w pomidorach, kurczak z figą i bulgurem, smażony ryż z fenkułem czy zupa dyniowa z grzybami leśnymi.⁴ Warto wiedzieć, że przed tą kampanią olej rzepakowy był w Czechach dostępny tylko i wyłącznie w postaci mieszanek z innymi olejami (np. sojowym czy słonecznikowym), a obecnie coraz popularniejsze są oleje rzepakowe 100%.⁵

Źródła przytaczanych danych:

1. FEDIOL, 2014 PRODUCTION OF OILSEEDS, http://www.fediol.be/data/1440058892Stat%20seeds%202014.pdf [dostęp 9.05.2016].
2. FEDIOL, CONSUMPTION OF VEGETABLE OILS AND FATS 1980-2014, http://www.fediol.be/data/1440059439Stat%20oils%20evolution.pdf [dostęp 9.05.2016].
3. FEDIOL, 2011 CONSUMPTION OF VEGETABLE OILS AND FATS, http://www.fediol.be/data/1376905766Stat%20oils%202012.pdf [dostęp 9.05.2016].
4. Řepkový olej – olej nad zlato – materiały do pobrania, Kalendarz kulinarny: http://www.olejnadzlato.cz/wp-content/uploads/2012/11/kalendar-24-listu-f2_114.pdf, [dostęp 9.05.2016].
5. Dane własne Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

Post Z rzepakowym dookoła świata: Czechy pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.