Na Ziemi istnieje około 20 tys. gatunków pszczół. Niektóre z nich prowadzą samotniczy tryb życia, część natomiast – tak jak popularne w naszym kraju pszczoły miodne – organizują się w społeczności, które wspólnymi siłami zapewniają sobie pokarm. Dbając o swoje przetrwanie owady te przyczyniają się do powstawania niezwykle wartościowego dla człowieka oleju rzepakowego. W jaki sposób?

Nie tylko miód

Przez długi czas na myśl o pracy pszczół nasuwało się automatycznie jedno skojarzenie – miód. Obecnie jednak coraz częściej podkreśla się ich inną – nawet ważniejszą – rolę. Biorą one udział w zapylaniu kwiatów, dzięki czemu wspierają funkcjonowanie całego ekosystemu. Ich funkcja jest niezwykle istotna, ponieważ w naszych warunkach klimatycznych praktycznie tylko one pozwalają na rozwój roślin owadopylnych.  Wyróżnia się 82 artykuły pochodzenia roślinnego, które stanowią narodowe zasoby żywności. Pszczoły biorą udział w zapylaniu aż 77% z nich, z czego aż dla 48% są najważniejszymi zapylaczami[1]. Wiele kampanii aktualnie wspiera działania  na rzecz ochrony pszczół. Jedną z nich jest akcja „Z Kujawskim pomagamy pszczołom” www.pomagamypszczolom.pl.

Pszczoły a rzepak

Rzepak zalicza się do roślin, które zapylane są przez pszczoły. Zależność między tymi bytami jest niezwykle ścisła i opiera się na wzajemnych korzyściach. Rzepak dostarcza owadom wartościowy pokarm, one natomiast pomagają roślinom w dalszym rozwoju, dokonując niezbędnego zapylenia kwiatów. Pszczoły mogą zbierać pożywienie z tej rośliny głównie przez dwa pierwsze tygodnie maja. W tym czasie są one w stanie uzyskać około 90-120 kilogramów cukrów i 115-160 kilogramów pyłku z jednego hektara uprawy[2].

Produkty z natury

Co powstaje z tej kooperacji świata roślin i zwierząt? Na przykład dwa produkty, które korzystnie wpływają na nasz organizm – olej i miód rzepakowy. Ten pierwszy stanowi dobre źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, m.in. omega-6 i omega-3, które w tym produkcie występują w idealnej proporcji, tj. 2:1. Olej rzepakowy zawiera także witaminy E, K oraz prowitaminę A. Miód rzepakowy natomiast zawiera witaminy B, K i C, a także bor, potas, magnez i kwasy fenolowe[3]. Widać więc, że każdy z tych produktów posiada niezwykle korzystne dla ludzkiego organizmu składniki.

Jak chronić pszczoły?

Chronić pszczoły powinni zarówno rolnicy, stosując się do zasad integrowanej ochrony roślin jak i my, sadząc kwiaty, które pozwolą pszczołom na zdobycie pożywienia. Warto stosować ekologiczne nawozy i sprawdzać, czy wybrane przez nas rośliny nie należą do gatunków inwazyjnych, które mogą szkodzić środowisku[4].

[1] How Many Plants Feed the World? Prescott-Allen i Prescott-Allen, 1990; The Forgotten Pollinators. Buchmann & Nabhan, 1996

[2] Z. Kołtowski (2001), Beekeeping value and pollination requirements of double-improved cultivars of spring rapeseed (Brassica

napus L. var. oleifera Metzger f. annua Thell.). J. Apic. Sci., 45:69–84; Z. Kołtowski (2002), Beekeeping value of recently cultivated

winter rapeseed cultivars. J. Apic. Sci., 46(2):23–34

[3] http://wcinaj-miod.pl/miod-rzepakowy/

[4] http://www.ekologia.pl/dom-i-ogrod/ekologiczny-dom/wszyscy-mozemy-zrobic-cos-pozytecznego-dla-pszczol-i-to-w-bardzo-prosty-sposob,15570.html

Post Pszczoły i rzepak – idealny duet! pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Marynaty są jednym z najstarszych sposobów konserwowania żywności. Dzięki tej metodzie produkty nie tylko zachowują na dłużej swoją świeżość i wartości odżywcze, ale także uwydatniony i pogłębiony zostaje ich smak i aromat. Mięsa poddawane marynowaniu dojrzewają – stają się bardziej aromatyczne, kruche i soczyste, ryby nabierają jędrności, a warzywa intensywniejszego smaku. Dodatkowo, marynowanie znacznie skraca czas obróbki termicznej potraw – duszenia, smażenia czy pieczenia.

Tłuszcze jako baza marynat

W zależności od preferencji, lokalnych tradycji kulinarnych oraz specyfiki różnych typów kuchni, skład marynat może się znacznie różnić, jednakże w większości przypadków jednym z ich głównych składników jest olej. Tłuszcze pełnią istotną funkcję w mieszankach ziół i przypraw, którymi wzbogaca się smak potraw – zapobiegają przed utratą wilgoci przez zamarynowane produkty, a co za tym idzie, chronią je przed wysuszeniem podczas pieczenia czy grillowania. To właśnie od tego składnika w dużym stopniu zależy soczystość naszego dania.

Wzbogać smak i wartość odżywczą swojej potrawy

Spośród tłuszczów wykorzystywanych do przygotowywania marynat wyróżnia się olej rzepakowy, którego właściwości czynią z niego wprost idealną bazę dla ziołowych mieszanek. Dzięki swemu neutralnemu smakowi i zapachowi tłuszcz ten pozwala na wydobycie i wzbogacenie naturalnego smaku marynowanych potraw. Ważną cechą wyróżniającą olej rzepakowy jest także jego łatwa odsączalność, dzięki której smażona na patelni czy grillu żywność może być nawet o kilkanaście procent mniej kaloryczna. Dzięki wartościowemu składowi tego oleju – ma najkorzystniejszy skład kwasów tłuszczowych spośród tłuszczów roślinnych – nasze zamarynowane danie będzie nie tylko soczyste i aromatyczne, ale także bogate w składniki odżywcze, dzięki którym świetnie zbilansujemy naszą dietę.

Warto znać wartościowe właściwości oleju rzepakowego, które są argumentem za tym, aby to właśnie ten tłuszcz uczynić podstawowym składnikiem naszych marynat – czy to przygotowywanych samodzielnie w domu czy tych gotowych, dostępnych w sklepie. Zwłaszcza w tym drugim przypadku warto pamiętać o roli oleju rzepakowego we wzbogacaniu marynowanych dań i świadomie wybierać te marynaty, które w swoim składzie zawierają właśnie ten tłuszcz.

Marynata z miodem

Składniki:

• 2 łyżki oleju rzepakowego
• 3 łyżki musztardy
• 3 łyżki miodu
• 2 łyżki soku z cytryny
• 1 ząbek czosnku (posiekanego)
• sól i pieprz do smaku

Przygotowanie:

Wszystkie składniki dokładnie ze sobą wymieszać za pomocą shakera lub blendera.

Marynata ziołowa

Składniki:

• 2 łyżki oleju rzepakowego
• 1 łyżeczka octu winnego
• szczypta ziół prowansalskich
• 1 łyżeczka tymianku
• 1 łyżeczka bazylii
• sól i pieprz do smaku

Przygotowanie:

Wszystkie składniki dokładnie ze sobą wymieszać za pomocą shakera lub blendera.

Post Marynaty – źródło smaku, aromatu i wartości odżywczych pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Rzepak jest jedną z najważniejszych roślin miododajnych – udział miodu rzepakowego w całościowych zbiorach z sezonu może sięgać nawet kilkudziesięciu procent. Miód pozyskiwany z tej rośliny ma barwę jasnożółtą lub niemal białą, a zapach zbliżony jest do silnego aromatu kwitnącego rzepaku. Cechą charakterystyczną tego miodu jest to, że szybko – nawet kilka dni po miodobraniu –  się krystalizuje, co oznacza że przechodzi ze stanu ciekłego w stały. W płynnej postaci miód rzepakowy występuje tylko krótko po zebraniu – na przełomie maja i czerwca. Szybki proces krystalizacji, w wyniku którego miód ten przybiera postać smalcowatą, wiąże się z charakterystyczną dla niego dużą zawartością glukozy. To właśnie naturalny cukier wpływa na słodki i delikatny smak miodu rzepakowego.

Związek z lokalną tradycją

Wysoka jakość miodu pozyskiwanego z rzepaku leży u przyczyn jego dużej popularności zarówno wśród pszczelarzy jak i konsumentów. W niektórych regionach Polski rzepak jest nie tylko główną rośliną miododajną, ale także jednym ze znaków promujących lokalną żywność i tradycję. O wysokiej jakości miodu rzepakowego świadczy wpisanie go na Listę Produktów Tradycyjnych, na którą trafiają tylko produkty o wyjątkowych właściwościach, stanowiące element tożsamości społeczności lokalnej.

Wysoka jakość naszego krajowego produktu, jakim jest miód rzepakowy, gwarantowana przez związek z regionalnymi tradycjami pszczelarskimi, przemawia za jego lepszym poznaniem i włączeniem na stałe do naszej diety. Przemawia za tym dodatkowo łatwa dostępność tego produktu – rzepak, który obficie kwitnie na dużej powierzchni polskich pól, jest bardzo wydajną rośliną miododajną (patrz infografika niżej).

Wydajność rzepaku

(źródło: http://konfraternia.org/blogi_autorskie/wordpress_piotrsobun/?p=1083)

Post Miód rzepakowy – jeszcze jeden skarb polskich pól pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Post Miód rzepakowy pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Post Miodowe beaujolais pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Cudownie aromatyczna, chrupiąca i słodziutka.

Sprawdza się zarówno jako dodatek do jogurtu czy mleka, ale też jako posypka do lodów, koktajli czy nawet ciast (zamiast kruszonki).

Składniki:

• 2 szklanki płatków owsianych
• 1 szklanka płatków jęczmiennych
• 1,5 szklanki wiórek kokosowych
• 1 szklanka płatków migdałowych
• 1 tabliczka białej czekolady, najlepiej kokosowej :)
• 2/3 szklanki miodu
• 1/3 szklanki oleju rzepakowego*

W dużej misce wymieszać suche składniki. Wlać do niej wymieszany miód z olejem i wymieszać całość.

Mieszankę wyłożyć na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piec ok. 45 minut w 150 stopniach. Kilka razy (co ok. 15 minut) przemieszać całość żeby się ładnie zarumieniła.

*Od jakiegoś czasu, przygotowując granolę, dodaję trochę oleju, dzięki czemu suche suche składniki mieszanki wydają się być lepiej „oblepiane” przez płynne dodatki. Chyba najlepiej nadaje się do tego olej rzepakowy, bo przez swój neutralny smak i aromat nie wpływa na jej walory smakowe i zapachowe. Dodatkową zaletą tego oleju jest jasna i klarowna konsystencja, więc na wizualny aspekt granoli również nie będzie miał wpływu.

Post Granola kokosowo-migdałowa z białą czekoladą pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.