Kuchnie regionalne to skarbnica przekazywanych z pokolenia na pokolenie unikalnych zwyczajów, które stanowią ważny element lokalnej kultury i tożsamości. Z tradycji tych warto czerpać nie tylko ze względu na oryginalność staropolskich regionalnych dań, ale również ze względu na ich „mądrość”, która przejawia się w sprawdzonych recepturach i wykorzystywanych wartościowych składnikach, będących często lokalnymi produktami.

Produkcja rzepaku od lat niezmiennie stanowi ważny element naszej gospodarki, a kwitnące na żółto pola na stałe wpisały się w polski krajobraz. Pozyskiwany z tej najbardziej popularnej w naszym kraju rośliny oleistej olej jest jednym ze stałych elementów kuchni regionalnych. W wielu zakątkach Polski dania przygotowywane są z wykorzystaniem właśnie tego oleju, ponieważ jego „lokalność” doskonale wpisuje się w staropolską tradycję czerpania z rodzimych surowców. Wierność starym, przekazywanym z pokolenia na pokolenie recepturom oraz przywiązanie do lokalnych, naturalnych produktów, stanowi największą wartość naszych staropolskich potraw, które ze względu na swoją wysoką jakość, cieszą się coraz większą popularnością.

Utrzymująca się w wielu polskich regionach popularność oleju rzepakowego wynika częściowo także z faktu, iż tłuszcz ten w równym stopniu sprawdza się przy wypiekach, smażeniu oraz jako dodatek do sałatek i sosów. Dzięki swojej wysokiej uniwersalności, gwarantowanej przez takie cechy jak neutralny smak i aromat, tłuszcz ten może być wykorzystywany przy przygotowywaniu całego wachlarza dań, którego zróżnicowanie zależy od regionu.

Warto pamiętać, że olej rzepakowy to nie tylko świeżość i wysoka uniwersalność, ale również – a może przede wszystkim – wartości odżywcze, takie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu nienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6. Wszystko to skłania do poszukiwania inspiracji w kuchniach regionalnych, które opierają się na wartościowych tradycyjnych polskich produktach, takich jak olej rzepakowy.

Kubusz

Składniki:

• 2 kg ziemniaków
• 2 jajka
• 2 łyżki mąki
• 2 łyżki oleju rzepakowego
• szklanka gęstej śmietany
• masło do posmarowania naczynia żaroodpornego
• cukier do posypania
• sól
• 300 g plasterków suszonych jabłek

Sposób przygotowania:

Obrane i umyte ziemniaki zcieramy na tarce o drobnych oczkach, następnie dodajemy jajka, olej rzepakowy, mąkę i szczyptę soli. Wszystkie składniki mieszamy i przekładamy do naczynia żaroodpornego wcześniej posmarowanego cienką warstwą masła. Na wierzchu masy kładziemy plasterki jabłek. Wkładamy naczynie do nagrzanego piekarnika na około godzinę. Po tym czasie można (opcjonalnie) zapieczoną masę polać gęstą śmietaną, ponownie włożyć do piekarnika i poczekać, aż wierzch dania się zarumieni. Przed podaniem każdą porcję możemy posypać cukrem.

Post Kulinarne podróże po Polsce pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Regionalne specjały zasługują na skosztowanie ich podczas weekendowych wyjazdów, a nawet na spopularyzowanie na terenie całego kraju, nie tylko ze względu niewątpliwych walorów smakowych, ale także wartości odżywczych. Świadczy o tym fakt, iż  ważnym elementem wielu regionalnych specjałów jest olej rzepakowy, wyróżniający się spośród innych tłuszczów niezwykle cennymi właściwościami zdrowotnymi (1).

Zaleca się, aby w naszej diecie zastępować tłuszcze nasycone tłuszczami nienasyconymi, które występują głównie w olejach roślinnych. Taka zamiana pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi, z tego też względu warto podkreślać wartość regionalnych specjałów, które w swoim składzie zawierają olej rzepakowy.

Przygotowaliśmy dla Was przepisy na mało znane regionalne specjały – babkę podlaską, krężołki i sałatkę z ziemniaków. Dania, pochodzące odpowiednio z województwa podlaskiego, podkarpackiego i wielkopolskiego, stanowią małą próbkę niezwykłego bogactwa tradycji kulinarnej polskich regionów. Mamy nadzieję, że zainspirują Was do podróży po kulinarnej mapie Polski i odkrywania jej nieznanych smaków.

Podlaska babka ziemniaczana  

Składniki:

• 3 kg ziemniaków
• 2 cebule
• 2 jaja
• 1 szklanka gorącego mleka
• 1 szklanka oleju rzepakowego
• 5 łyżek mąki
• sól i pieprz

Sposób przygotowania:

Ziemniaki myjemy, obieramy i ścieramy na tarce. Starte ziemniaki przekładamy na sitko i odcedzamy z wody. Następnie ścieramy obrane cebule. Starte ziemniaki i cebule przekładamy do miski i dodajemy pozostałe składniki: jajka, mleko, olej i mąkę. Wszystkie składniki dokładnie mieszamy, po czym wykładamy do blachy. Przygotowaną masę wkładamy do nagrzanego do 200 stopni piekarnika. Pieczemy około 2 godzin, aż wierzch babki stanie się lekko brązowy.

Krężałki

Składniki:

• 3 małe główki kapusty
• 4 ząbki czosnku
• woda
• olej rzepakowy
• sól
• nasiona kopru

Sposób przygotowania:

Główki kapusty myjemy, kroimy na ćwiartki i gotujemy w osolonej wodzie. Kiedy kapusta zmięknie, odcedzamy ją i pozostawiamy do ostygnięcia. Wystudzoną kapustę układamy ciasno na dnie dużego słoja, każdą warstwę przesypujemy nasionami kopru i posiekanymi drobno ząbkami czosnku. Całość zalewamy chłodną  przegotowana wodą, osoloną, z dodatkiem 4 ząbków wyciśniętego czosnku. Tak przygotowany słój odsiwiamy w ciepłe miejsce do ukiszenia.

Krężałki najlepiej smakują podane z ziemniakami, polane olejem rzepakowym.

Sałatka z ziemniaków

Składniki:

• 1 kg ziemniaków
• 2 małe cebule
• majonez
• śmietana
• olej rzepakowy
• szczypiorek
• sól i pieprz

Sposób przygotowania:

Ziemniaki umyć, zalać wrzątkiem i gotować około 20 minut. Następnie wyjąć ziemniaki z wody, poczekać aż ostygną, obrać z łupin i pokroić w grubą kostkę. Cebulę i szczypiorek posiekać i dodać do ziemniaków. Wszystkie składniki włożyć do miski,  przyprawić solą i pieprzem, a także skropić 2 łyżkami oleju rzepakowego. Następnie, wedle uznania, dodać śmietanę i majonez, wymieszać sałatkę i wstawić do lodówki na 20 minut.

Źródła:

1. Krygier K., Właściwości użytkowe rafinowanego oleju rzepakowego [w:]Olej rzepakowy – nowy surowiec, nowa prawda, tom II, praca zbiorowa pod redakcją Jana Krzymańskiego, Warszawa 2009

Post Regionalne specjały – źródło smaku i zdrowia pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.