Czy Wielka Brytania rzeczywiście żegna oliwę? Według danych przytoczonych przez Quinn, olej rzepakowy to obecnie najlepiej sprzedający się tłuszcz roślinny na Wyspach Brytyjskich. Jego sprzedaż rośnie (w ciągu ostatniego roku, w porównaniu do roku 2014, wzrosła aż o 24 proc.), wyprzedzając w statystykach inne oleje, w tym oliwę z oliwek i olej słonecznikowy.² Przyczyn takiej popularności oleju rzepakowego upatruje się między innymi w dopiero niedawno uświadomionym przez Brytyjczyków bogactwie kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w nim zawartych – podaje autorka¹ Fakt tak nagłego „odkrycia” tego tłuszczu dziwić może szczególnie jeśli spojrzymy na dane organizacji FEDIOL: Wielka Brytania to czwarty pod względem wielkości europejski producent rzepaku.³

Rysunek 1: http://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/11710297/Goodbye-olive-oil-why-weve-all-fallen-in-love-with-rapeseed.html

Nie wiemy czy Jamie Oliver  kocha olej rzepakowy, ale na pewno ceni jego właściwości kulinarne. Ten brytyjski popularyzator zdrowego odżywiania rekomenduje olej rzepakowy na swojej oficjalnej stronie internetowej, jako jego najważniejsze cechy wymieniając liczne zalety, wysoką temperaturę dymienia, delikatność i neutralność smakowo-zapachową oraz możliwość użycia w charakterze substytutu masła do wszelkich wypieków. Jakich na przykład? Choćby do ciasta marchewkowego.⁴ A ciasto takie, jak powszechnie wiadomo, świetnie idzie w parze z popołudniową filiżanką herbaty.

Zjadłoby się? Nic prostszego – mamy na nie przepis: https://pokochajolejrzepakowy.eu/ciasto-bananowo-marchewkowe-przekladane-kremem-z-orzechami/

Źródła przytaczanych danych:

1. Sue Quinn, Goodbye, olive oil: why we’ve all fallen in love with rapeseed, http://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/11710297/Goodbye-olive-oil-why-weve-all-fallen-in-love-with-rapeseed.html [dostęp 9.05.2016].
2. Artykuł opublikowano 1.07.2015 r., cytowane w nim dane pochodzą z tego właśnie okresu oraz z roku poprzedzającego.
3. FEDIOL, 2014 PRODUCTION OF OILSEEDS, http://www.fediol.be/data/1440058892Stat%20seeds%202014.pdff [dostęp 9.05.2016].
4. Is it time to change your cooking oil?, http://www.jamieoliver.com/news-and-features/features/change-to-rapeseed-oil/” \l „omwl6De96cqxgwO4.97 [dostęp 9.05.2016].

Post Z rzepakowym dookoła świata: Wielka Brytania pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Mało kto wie, że Czechy znajdują się w pierwszej piątce europejskich producentów rzepaku. To niewielkie państwo pochwalić się może produkcją rzepaku na poziomie 1 533 tysięcy ton rocznie, podczas gdy Polska (3. producent w Europie) produkuje go 2 razy tyle przy 4-krotnie większej powierzchni terytorium kraju.¹

Pomimo wysokich statystyk produkcji, Czesi olej rzepakowy dopiero odkrywają. W konsumpcji tego oleju Republika Czeska plasuje się na jednym z dalszych miejsc w Unii Europejskiej. Sytuacja ta jednak dość dynamicznie zmienia się na przestrzeni ostatnich lat – np. w 2014 roku Czesi zużyli w sumie ponad 2 razy tyle oleju rzepakowego, co 3 lata wcześniej.^2,3

Wykres nr 1: http://www.fediol.be/data/1441112016Stat%20oils%202014%20total%20only.pdf, http://www.fediol.be/data/1376905766Stat%20oils%202012.pdf

W ostatnich latach u naszego południowego sąsiada prowadzona była kampania promująca olej rzepakowy, zatytułowana „Řepkový olej – olej nad zlato”. Jej organizatorzy mieli za zadanie spopularyzować olej rzepakowy jako ten, który ma najkorzystniejszy skład kwasów tłuszczowych spośród olejów roślinnych. Przy okazji wprowadzali rzepakowy na salony, promując jego zastosowanie nie tylko w codziennej kuchni, ale też w daniach nieco mniej oczywistych, takich jak krewetki duszone w pomidorach, kurczak z figą i bulgurem, smażony ryż z fenkułem czy zupa dyniowa z grzybami leśnymi.⁴ Warto wiedzieć, że przed tą kampanią olej rzepakowy był w Czechach dostępny tylko i wyłącznie w postaci mieszanek z innymi olejami (np. sojowym czy słonecznikowym), a obecnie coraz popularniejsze są oleje rzepakowe 100%.⁵

Źródła przytaczanych danych:

1. FEDIOL, 2014 PRODUCTION OF OILSEEDS, http://www.fediol.be/data/1440058892Stat%20seeds%202014.pdf [dostęp 9.05.2016].
2. FEDIOL, CONSUMPTION OF VEGETABLE OILS AND FATS 1980-2014, http://www.fediol.be/data/1440059439Stat%20oils%20evolution.pdf [dostęp 9.05.2016].
3. FEDIOL, 2011 CONSUMPTION OF VEGETABLE OILS AND FATS, http://www.fediol.be/data/1376905766Stat%20oils%202012.pdf [dostęp 9.05.2016].
4. Řepkový olej – olej nad zlato – materiały do pobrania, Kalendarz kulinarny: http://www.olejnadzlato.cz/wp-content/uploads/2012/11/kalendar-24-listu-f2_114.pdf, [dostęp 9.05.2016].
5. Dane własne Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

Post Z rzepakowym dookoła świata: Czechy pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

PRODUKCJA RZEPAKU W UE: w niej Polska zajmuje 3. miejsce. Absolutnym liderem w tym temacie pozostają Niemcy z roczną produkcją na poziomie 6 264 tysięcy ton. Między nimi a Polską plasuje się Francja.³ A kto ma najładniejsze pola rzepaku? Takich badań jeszcze nie prowadzono, ale wnosząc po rezultatach naszych konkursów fotograficznych na Facebooku, na pewno Polska ma duże szanse na podiumJ

ZUŻYCIE OLEJU RZEPAKOWEGO: tu jesteśmy na miejscu 5. po Niemczech (najwyżej na podium), Francji, Belgii i Wielkiej Brytanii.³  Ciekawostka „historyczna”: z danych FEDIOL – organizacji zrzeszającej europejską branżę olejarską i paszową – wynika, że na przestrzeni 2,5 dekady (licząc od roku 1980), spożycie oleju rzepakowego w Unii Europejskiej wzrosło ponad dwudziestokrotnie!³ Ma to oczywiście związek z faktem, iż przez ten czas sama Unia powiększyła swój obszar geograficzny, ale też z dynamicznym rozwojem rynku biopaliw, dzięki któremu uprawy rzepaku zyskały i większą popularność, i wsparcie podatkowe. 

Wykres nr 1; dane: http://www.fediol.be/data/1440058892Stat%20seeds%202014.pdf

Wykres nr 2; dane: http://www.fediol.be/data/1441112016Stat%20oils%202014%20total%20only.pdf

Źródła przytaczanych danych:

1. Dane z badań sprzedażowych AC Nielsen cyt. za: Agencja Rynku Rolnego, Zakończenie działań w ramach kampanii pr. „Pokochaj olej rzepakowy”, http://www.arr.gov.pl/promocja/wsparcie-dzialan-promocyjnych-i-informacyjnych/3363-zakonczenie-dzialan-w-ramach-kampanii-pt-pokochaj-olej-rzepakowy [dostęp 9.05.2016].
2. Badania CATI na temat postrzegania oleju rzepakowego, zrealizowane w maju 2014 r. przez GFK Polonia na polskim i łotewskim rynku (Polska: N=600, Łotwa: N=300). Dane cyt. za: https://pokochajolejrzepakowy.eu/polacy-pokochali-olej-rzepakowy-podsumowanie-trzyletniego-programu-pokochaj-olej-rzepakowy/ [dostęp 9.05.2016].
3. FEDIOL, CONSUMPTION OF VEGETABLE OILS AND FATS 1980-2014, http://www.fediol.be/data/1440059439Stat%20oils%20evolution.pdf [dostęp 9.05.2016].

Post Z rzepakowym dookoła świata: Europa pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Produkcja żółtego surowca na świecie

Kraje Unii Europejskiej są największym
producentem rzepaku na świecie – dostarczają około 34% globalnej produkcji tej rośliny oleistej. Polska wpisuje się w ten trend – rocznie produkujemy około 2 milionów ton tego cennego surowca. Rzepak jest rośliną uprawną o silnej pozycji także poza granicami Wspólnoty Europejskiej – duży udział w światowej produkcji tego surowca mają Chiny, Kanada, Indie, Ukraina i Australia.

Olej znany ze swoich właściwości odżywczych i uniwersalności

Przywołane powyżej statystyki  wyraźnie wskazują, że rzepak jest popularnym surowcem w wielu krajach, a wartości otrzymywanego z niego oleju rzepakowego doceniane są przez ludzi zamieszkujących różne części świata. Przyczyn takiej popularności żółtego surowca można upatrywać w jego właściwościach użytkowych – stanowi on bogate źródło wartościowych nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-6 i Omega-3, cennych dla zdrowia witamin E, A, a także steroli roślinnych. Ze względu na swoje walory odżywcze, olej rzepakowy jest uważany za istotny składnik diety całej rodziny.

Walory odżywcze nie są jednak jedynym powodem niesłabnącej, utrzymującej się w wielu krajach, popularności oleju rzepakowego. Znaczenie ma tutaj jego uniwersalność. Olej ten jest tłuszczem, którego zakres zastosowań nie ogranicza się do smażenia. Właściwości oleju rzepakowego, takie jak neutralny smak i zapach, a także możliwość wykorzystywania na zimno, jak i na ciepło, pozwalają na praktycznie nieograniczony zakres użytkowania. Na całym świecie tłuszcz ten jest wykorzystywany do smażenia, wypieku ciast, przygotowywania sosów i sałatek.

Dzięki swej uniwersalności olej rzepakowy może być wykorzystywany do przyrządzania różnorodnych dań. Ciekawym przykładem jego zastosowania jest przygotowywane na Łotwie danie – potrawka z kury z sosem salsa. Mało popularna w Polsce kompozycja kulinarna, może stanowić inspirację do własnych „eksperymentów” w kuchni, do których świetnie pasuje olej rzepakowy.

Poniżej zamieszczamy przepis znanego łotewskiego szefa kuchni, Mārtiņša Sirmaisa (na zdjęciu poniżej), według którego przyrządza on potrawkę z kury w sosie salsa w swojej ryskiej restauracji.

Potrawka z kury z sosem salsa

Składniki:

• 2 kurze udka
• sól
• pieprz
• olej rzepakowy

Sos salsa

• 1 ząbek czosnku
• 20 g kaparów
• 20 g korniszonów
• 10 g pietruszki
• 10 g bazylii
• 5 g musztardy dijon
• 10 g anchois
• 25 zielonej oliwy
• 15 g octu winnego
• 50 g oleju rzepakowego
• sól
• pieprz

Sposób przygotowania:

Umyte i osuszone kurze udka posyp solą i pieprzem, dodaj olej rzepakowy, odstaw na 2 godziny do lodówki. Po tym czasie włóż naczynie z kurzymi udkami do piekarnika i upiecz. Potrawę podawaj z zielonym sosem salsa.

Sos salsa. Wszystkie składniki rozdrobnij na jednakowej wielkości kawałki, zmieszaj je z olejem winnym i olejem rzepakowym.

Post Olej rzepakowy – znany na całym świecie pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.