Olej rzepakowy  – właściwości najważniejszych kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego

Olej rzepakowy jest jednym z najczęściej wybieranych olejów na polskim rynku. Konsumenci nie tylko cenią jego neutralny smak i możliwość szerokiego wykorzystania w kuchni (olej rzepakowy rafinowany może być wykorzystywany do potraw przygotowywanych zarówno na zimno jak i na gorąco), ale również coraz częściej doceniają jego walory zdrowotne. Jak pokazują badania kampanii „Pokochaj olej rzepakowy” przeprowadzone przez GFK Polska w czerwcu 2016 r., aż 91% badanych konsumentów wybiera go ze względu na potrzebne dla zdrowia składniki odżywcze. Z tego też względu warto bliżej przyjrzeć się z jakich kwasów tłuszczowych składa się olej rzepakowy i jakie są ich właściwości.

Olej rzepakowy  – czy zawsze miał taki sam skład?

Choć rzepak jest uprawiany w Polsce od lat 60 XX wieku, to jednak swoją popularność oraz uznanie konsumentów i lekarzy zdobył dopiero kilkadziesiąt lat później. Pierwotne odmiany rzepaku zawierały bowiem w swoim składzie szkodliwy dla zdrowia kwas erukowy (stanowił on ok. 50% wszystkich kwasów tłuszczowych) oraz duże ilości związków siarkowych zwanych glukozynolanami, które m.in. obniżały wartość sensoryczną otrzymywanego z rzepaku oleju. Według badań wysoka zawartość kwasu erukowego w pożywieniu może być przyczyną gorszego przyswajania składników odżywczych,  uszkodzenia mięśnia sercowego, wątroby, nadnerczy i śledziony. Jednakże dzięki rozwojowi nauki  udało się, na drodze hodowlanej (bez modyfikacji genetycznych), uzyskać ulepszone odmiany rzepaku pozbawione kwasu erukowego oraz mające znacznie obniżone ilości glukozynolanów. Dodatkowo w odmianach tych zwiększeniu uległa zawartość korzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych: oleinowego, linolowego i linolenowego (ryc. 1). Obecnie wkrajach Unii Europejskiej, więc także w Polsce uprawia się wyłączenie odmiany ulepszone, co sprawia, że olej rzepakowy dostępny na rynku jest pełnowartościowy i całkowicie bezpieczny.

Skład kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego na tle innych popularnych olejów

Dzięki eliminacji kwasu erukowego z obecnych odmian rzepaku, skład pozyskiwanego z nich oleju uległ znacznej poprawie pod względem zdrowotnym. To sprawiło, że na tle innych popularnych olejów, wyróżnia się on swoimi korzystnymi właściwościami. Najmniejsza spośród olejów zawartość niekorzystnych kwasów tłuszczowych nasyconych, bardzo wysoka zawartość kwasów tłuszczowych omega-3 (druga w kolejności po oleju lnianym) i optymalny pod względem żywieniowym stosunek omega-6:omega-3 wynoszący 2:1, to te cechy, które wyróżniają olej rzepakowy na tle innych popularnych olejów stosowanych w kuchni.

Tab.1 Porównanie przeciętnego składu głównych kwasów tłuszczowych w wybranych olejach

Źródło: dane z monografii „Olej rzepakowy – nowy surowiec, nowa prawda” pod redakcją prof. dr hab. Jana Krzymańskiego z Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin

*Dane SGGW, opracowanie prof. dr. hab. K. Krygier

Właściwości najważniejszych kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego

Rozkładając olej rzepakowy na czynniki pierwsze, największą jego część stanowią jednonienasycone kwasy tłuszczowe, w tym główną – oleinowy oraz w niewielkich ilościach – gondolowy i palmitooleinowy, następnie kwasy tłuszczowe wielonienasycone, w tym linolowy (LA) należący do grupy kwasów tłuszczowych omega-6 i alfa-linolenowy (ALA) z rodziny omega-3. Najmniejszą część oleju rzepakowego stanowią kwasy tłuszczowe nasycone, w tym głównie palmitynowy, następnie stearynowy i w niewielkich ilościach arachidowy, behenowy.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Kwasy tłuszczowe: linolowy (LA) i alfa-linolenowy (ALA), zasługują na szczególną uwagę jeśli chodzi o ich właściwości. Są to tzw. niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), których organizm człowieka sam nie jest w stanie wytworzyć, dlatego muszą być one dostarczone z dietą. Kwasy te są prekursorami bardzo ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (tzw. LC-PUFA): kwas linolowy przekształcany jest do kwasu arachidonowego (AA) – rodzina omega-6, a kwas alfa-linolenowy do kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA) – rodzina omega-3.

Kwasy AA i EPA są następnie substratami do syntezy eikozanoidów określanych jako hormony tkankowe: tromboksanów (TXA), prostaglandyn (PG), prostacyklin (PGI) i leukotrienów (LTB), wpływających na regulację czynności układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie krwi, formowanie się skrzepów wewnątrznaczyniowych, stężenie triacylogliceroli w osoczu i procesy zapalne.

NNKT zawarte w oleju rzepakowym (ALA i LA) wykazują korzystny wpływ na profil lipidowy poprzez zmniejszanie stężenia cholesterolu całkowitego i frakcji LDL, a  dodatkowo są potrzebne dla właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 to najbardziej cenna grupa kwasów tłuszczowych. Dieta bogata w NNKT wykazuje korzystne działanie w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego. W badaniu Kupio Ischemic Heart Disease Risk Factor Study, najmniej zgonów wieńcowych odnotowano u osób z najwyższym spożyciem energii z WNKT n-6 (≥3,3%) i z WNKT n-3 (≥ 0,7%),  a najwięcej u tych z najniższym spożyciem.

Kwas DHA jest niezbędny do prawidłowego rozwoju mózgu i innych części układu nerwowego, a także siatkówki oka u płodów, noworodków i małych dzieci.

Dlatego też warto pamiętać, że już 2 łyżki oleju rzepakowego pokrywają dzienne zapotrzebowanie na kwas ALA (2g) będący prekursorem EPA i DHA.

Choć NNKT są bardzo ważne dla zdrowia człowieka, to jednak ich efektywność oddziaływania na organizm zależy nie tylko od ich ilości, ale również wzajemnych proporcji. Nadmiar kwasów tłuszczowych omega-6 w diecie przyczynia się do zmniejszenia syntezy omega-3, gdyż oba te kwasy tłuszczowe konkurują o te same enzymy. W związku z tym, spożywanie diety bogatej w omega-6 prowadzi do zahamowania przemiany kwasów tłuszczowych omega-3. Powoduje to powstawanie neurotoksycznych i prozapalnych metabolitów, co może wpływać m.in. na zwiększenie ryzyka rozwoju miażdżycy. Niestety w obecnej diecie stosunek omega-6 do omega-3 wynosi 15:1 – 20:1 i znacznie przewyższa optymalne wartości ustalone na poziomie 2:1. Z tego też względu warto szczególnie pamiętać o spożywaniu produktów bogatych w kwasy tłuszczowe omega-3 takich jak ryby, orzechy czy oleje. W przypadku olejów, na uwagę zasługuje olej rzepakowy, w którym proporcje kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 wynoszą właśnie 2:1. W oliwie z oliwek przeważają kwasy tłuszczowe z rodziny omega-6 i proporcja ta wynosi 9:1, tak jak w oleju słonecznikowym, gdzie proporcja wynosi aż >136:1.

Jednonienasycone kwasy tłuszczowe (JNKT)

Olej rzepakowy w ponad 60% składa się z JNKT, co sprawia że jest znacznie bardziej odporny na utlenianie niż np. olej lniany, który w 23% składa się z tych kwasów tłuszczowych czy olej słonecznikowy, w którym JNKT stanowią 18%. Z tego też względu olej rzepakowy, w przeciwieństwie do ww. olejów, może być wykorzystywany do krótkotrwałego smażenia. Podobne właściwości ma jedynie oliwa z oliwek, w której JNKT stanowią średnio 75%. JNKT mogą pełnić rolę ochronną w zapobieganiu rozwojowi miażdżycy. Wpływają bowiem na obniżenie cholesterolu całkowitego w organizmie i LDL-cholesterolu.

Nasycone kwasy tłuszczowe (NKT)

Oleje roślinne (poza kokosowym i palmowym) nie są źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych w diecie. Jak donoszą liczne badania, nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych przyczynia się do zwiększenia ilości cholesterolu-LDL w organizmie, a zmniejszenia frakcji HDL, a to z kolei prowadzi m.in. do rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.  Z tego też względu zaleca się ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych (mniej niż 10% całkowitej energii diety, a w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia mniej niż 7%) i zastąpienia ich nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Dlatego też warto zwrócić uwagę na fakt, iż olej rzepakowy, który jest bardzo bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, dodatkowo jeszcze spośród innych olejów zawiera najmniej nasyconych kwasów tłuszczowych, jedynie 7%. Dwukrotnie mniej niż oliwa z oliwek (15%) i olej słonecznikowy (14%).

Olej rzepakowy to źródło korzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych o udokumentowanych właściwościach zdrowotnych. Obecnie jest on bezpieczny pod względem żywieniowym, gdyż pozbawiony jest kwasu erukowego, a do tego zawiera niedoborowe w naszej diecie kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 i to w bardzo dobrej proporcji do kwasów tłuszczowych omega-6. Do tego olej rzepakowy rafinowany charakteryzuje się wysoką temperaturą dymienia (242 st. C), odpornością na utlenianie oraz uniwersalnością stosowania (do potraw na gorąco i na zimno). To wszystko sprawia, że nie tylko z uwagi na walory smakowe czy technologiczne, ale również zdrowotne powinien być stałym elementem codziennej diety.

1. Gajewska D., Pałkowska-Goździk E., Lange E., Niegowska J., Paśko p., Kościołek A., Fibich K., Gudej S. Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2016. Dietetyka, 2016, vol 9, Wyd. Spec.
2. Wojtasik A., Matczuk E., Pietraś E., Kunachowicz H. Rola wybranych składników odżywczych w rozwoju i prewencji chorób neurodegeneracyjnych. Cz. II. Kwasy tłuszczowe. Żyw. Człow. Metabol., 2016, XLIII, 1, 35-45
3. Mensik RP., Katan MB., Effect of dietary fatty acids on serum lipids and lipoproteins. Meta analysis of 27 trials. Arterioscler. Tromb., 1992, 12(8), 911-919
4. Jelińska M., Kwasy tłuszczowe – czynniki modyfikujące procesy nowotworowe. Biul. Wydz. Farm. AMW, 2005, 1-13
5. Pachocka LM. Co z tym tłuszczem – jeść czy nie jeść?. Żyw. Człow. Metabol., 2015, XLIII, 3, 190-198
6. Mojska H. Kwasy tłuszczowe w tłuszczach roślinnych i zwierzęcych. https://pokochajolejrzepakowy.eu/kwasy-tluszczowe-tluszczach-roslinnych-zwierzecych/
7. Badanie kampanii „Pokochaj olej rzepakowy” przeprowadzone przez GFK, Polska, czerwiec 2016 https://pokochajolejrzepakowy.eu/olej-rzepakowy-liderem-rynku-polskiego-podsumowanie-pierwszego-roku-drugiej-edycji-kampanii/
8. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service . National Nutrient Database for Standard Reference Release 28 https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/718?manu=&fgcd=
9. Virtanen JK, Mursu J, Tuomainen TP, Voutilainen S. Dietary fatty acids and risk of coronary heart disease in men: the Kuopio Ischemic Heart Disease Risk Factor Study. Arterioscler Thromb Vasc Biol.2014, 34(12), 2679-87.
10. Gugała M., Zarzecka K., Sikorska A. Prozdrowotne właściwości oleju rzepakowego. Postępy Fitoterapii, 2014, 2, 100-103
11. Krzymański J. (red.„Olej rzepakowy – nowy surowiec, nowa prawda” Tom II, Warszawa 2009
12. Baker E., Miles E., Burdge G., Yaqoob P., Calder P. Metabolism and functional effects of plant-derived omega-3 fatty AIDS. Progres In Lipid Research, 2016, 64, 30-56

Post Olej rzepakowy – właściwości najważniejszych kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.

Olej rzepakowy to nie tylko wspaniałe źródło korzystnych dla zdrowia nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale również witamin. Olej ten bogaty jest w witaminę E i K.

Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, które w większości należy dostarczyć wraz z pożywieniem. Ich źródłem są przede wszystkim warzywa i owoce, w których zawarte są głównie witaminy rozpuszczalne w wodzie. Oleje również są źródłem witamin, tych rozpuszczalnych w tłuszczach. Szczególnie bogaty w te witaminy – witaminę E i K jest olej rzepakowy.

Doskonałe źródło witaminy E

Witamina E należy do grupy związków tokoferoli i tokotrienoli, które wykazują biologiczną aktywność w organizmie. W oleju rzepakowym występują α, β, γ i δ-tokoferole. A najistotniejszą rolę pełni α-tokoferol wykazujący najwyższą aktywność witaminową. (1) Aktywność pozostałych homologów tokoferoli ocenia się na około 30-35% β-tokoferolu, 10-20% g-tokoferol, a δ-tokoferol 1 %. (2) W oleju rzepakowym dominuje g-tokoferol i stanowi ponad 60% całkowitej ilości tych substancji, α-tokoferol (ekw. E) średnio około 33%, natomiast δ-tokoferol występuje w śladowych ilościach (3, 4). Olej rzepakowy spośród wszystkich innych rodzajów olejów odznacza się jedną z wyższych zawartości tokoferoli, których zawartość waha się od 43,0 do 268,0 mg/100 g. (4) Podobne ilości występują w oleju lnianym, mniejsze w oliwie z oliwek, a zdecydowanie większe w mało popularnych olejach, np. z ogórecznika czy czarnej porzeczki  (5, 6).

Pod względem zawartości α-tokoferolu (wit. E) olej rzepakowy zawiera go również znaczne ilości w porównaniu do pozostałych olejów (tab. 1). Obserwuje się również, wyższą o około 7% zawartość tej witaminy w oleju rzepakowym tłoczonym na zimno, gdyż podczas rafinacji dochodzi do strat związków labilnych w wysokich temperaturach. W 100 g oleju rzepakowego rafinowanego znajduje się 26,7 mg, natomiast olej rzepakowy tłoczony na zimno zawiera 29 mg tej witaminy (7).  Według norm żywieniowych zapotrzebowanie dorosłego człowieka na tę witaminę wynosi 8 mg u kobiet i 10 mg równoważnika α-tokoferolu dla mężczyzn. Zapotrzebowanie to wzrasta wraz ze zwiększeniem w diecie udziału wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Przyjmuje się, że na każdy gram wielonienasyconych kwasów tłuszczowych powinno przypadać 0,4 mg α-tokoferolu (8). Jedna łyżka oleju rzepakowego rafinowanego pokrywa niemal w 50% zapotrzebowanie na tę witaminę u mężczyzn i 60% u kobiet. Natomiast przy użyciu jednej łyżki oleju tłoczonego na zimno nawet 70% u kobiet i 60% u mężczyzn.

Tabela 1. Zawartość α-tokoferolu w wybranych olejach (7)

Witamina E dla zdrowia

Tokoferole zawarte w oleju rzepakowym są silnymi naturalnymi antyoksydantami, które chronią organizm przed nadmiarem wolnych rodników i innych reaktywnych form tlenu w przemianach metabolicznych. Największą aktywność przeciwutleniającą wykazuje γ-tokoferol. (1, 5) Z tego względu witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym, który nie tylko jest zaliczany do czynników ryzyka choroby miażdżycowej, ale także odpowiada m.in. za przyspieszenie procesów starzenia się skóry. Ponadto γ-tokoferol zapobiega psuciu się oleju w wyniku utleniania kwasów tłuszczowych, a zatem pozwala na bezpieczne dłuższe przechowywanie oleju. W dużym stopniu na poziom przeciwutleniaczy w oleju wpływa jakość surowca, sposób wydobycia tłuszczu z nasion oraz warunki przechowywania gotowego wyrobu. Wyższą zawartość tokoferoli obserwuje się w olejach tłoczonych na zimno. (9)

Wskaźnik Harrisa określający prawidłową zawartość witaminy E do nienasyconych kwasów tłuszczowych w celu ochrony przed niekorzystnymi zmianami w procesie peroksydacji wewnątrzustrojowej powinien wynosić przynajmniej 0,6 mg α-tokoferolu na gram wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. W badaniach Wroniak wartość tego wskaźnika w oleju rzepakowym była wyższa niż zalecana w literaturze 0,6 i wahała się od 0,65 do 0,89. Wartości te są wyższe i korzystniejsze w porównaniu z uzyskanymi np. w oleju lnianym, lniankowym czy ogórecznikowym (4).

Witamina K

Witamina K należąca do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, naturalnie występuje w dwóch formach. Najczęściej spotykaną w żywności jest filochinon tzw. witamina K1, który w diecie zachodniej stanowi ponad 80% całkowitej podaży tej witaminy. Drugą formą jest witamina K2, czyli  cała grupa związków określanych mianem menachinonów, które syntetyzowane są przez bakterie i występują głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, a w Japonii – także w produktach fermentacji soi, takich jak natto. (11)

Witamina K występująca w olejach to filochinion. Spośród różnych rodzajów olejów olej rzepakowy zawiera najwyższą zawartość witaminy K – około 71,3 µg/100g (12) (tab. 2). Ponadto źródłem tej witaminy są warzywa bogate w chlorofil, m.in. w szpinak, brokuł, jarmuż, brukselka, kapusta, sałata czy natka pietruszki. (8, 11)

Tabela 2. Zawartość witaminy K w wybranych olejach (12)

Rekomendowane dzienne spożycie (RDA) witaminy K wynosi 1 µg/1 kg masy ciała. Zalecone dzienne spożycie witaminy K (wszystkich form) wynosi od 50 do 120 μg/dzień, ale ta wartość dotyczy wątrobowego zapotrzebowania na witaminę K dotyczącą syntezy czynników krzepnięcia krwi. Zapotrzebowanie innych tkanek nie zostało określone. (11, 13, 14) Według norm żywieniowych dzienne zapotrzebowanie na witaminę K wyrażone w µg filochiniony/osobę/dobę wynosi 55 µg dla kobiet i 65 µg dla mężczyzn. Wraz z dietą przeciętnie dostarczamy od 60 do 200 μg witaminy K. A samo spożycie dwóch łyżek oleju rzepakowego dziennie pokrywa zapotrzebowanie na tę witaminę w około 50%. (8, 11)

Witamina dla krzepliwości krwi i nie tylko

W  naturalnej formie filochinion, występujący w olejach wykazuje korzystne działanie na organizm. Podstawową funkcją witaminy K jest jej udział w procesie krzepnięcia krwi. Ponadto badania ostatnich lat wskazują na jej działanie profilaktyczne i lecznicze względem osteoporozy. (11)

Warto wspomnieć, że jedynie witamina K występująca w naturalnej postaci, m.in w olejach ciekłych wykazuje właściwości zdrowotne. Utwardzanie tłuszczów ciekłych powoduje przejście filochinonu do postaci uwodornionej 2’3’-dihydrofilochinonu. Wysoki poziom kwasów tłuszczowych trans jest silnie skorelowany z poziomem dihydrofilochinonu. Stąd jego duże ilości obecne są w żywności typu fast-food: frytki, panierowane paluszki rybne, pączki, chipsy, ciasteczka, krakersy. Wchłanianie i metabolizm dihydrofilochinonu nie są do końca poznane. (16) A spożywanie produktów bogatych w izomery trans niekorzystnie wpływa na profil lipidowy (poziom cholesterolu i jego frakcji) i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Piśmiennictwo

1. Gugała M., Zarzecka K., Sikorska A.:Prozdrowotne właściwości oleju rzepakowego. Postępy Fitoterapii 2014/2, s. 100-103
2. Ziemlański Ś., Budzyńska-Topolowska J.: Tłuszcze pożywienia i lipidy ustrojowe. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1991.

1. Wroniak  M., Krygier K., Kaczmarczyk M.: Comparison of the quality of cold pressed and virgin rapeseed oils with industrially obtained oils. Pol. J. Food Nutr. Sci., 2008, 58, 1, 85-89.
2. Wroniak M.: Wartość żywieniowa olejów rzepakowych tłoczonych na zimno, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość., 2012, (6) 85, 79-92

5. Mińkowski K., Grześkiewicz S., Jerzewska M.: Ocena wartości odżywczej olejów roślinnych o dużej zawartości kwasów linolenowych na podstawie składu kwasów tłuszczowych, tokoferoli i steroli. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 2 (75), 124 – 135

1. Obiedzińska A., Waszkiewicz-Robak B.: Oleje tłoczone na zimno jako żywność funkcjonalna. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 1 (80), 27-44.

7. Kunachowicz H i wsp.: Tabela składu i wartości odżywczej żywności, Warszawa, wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa, 2005
8. Jarosz M.: Normy żywienia człowieka. IŻŻ, Warszawa, 2012
9. Maniak B., Zdybel B., Bogdanowicz M., Wójcik J.: ocena wybranych właściwości fizykochemicznych tradycyjnych olejów roślinnych produkowanych na ziemi lubelskiej. Inżynieria rolnicza agricultural engineering. 2012: Z. 3(138) S. 101-107
10. Lin L., Allemekinders H., Dansby A.: Evidence of health benefits of canola oil. Nutrition Reviews 2013, Vol. 71(6):370–385
11. Karmańska, B. Karwowski.: Rola witaminy K w metabolizmie kości. CHEM. TOKSYKOL. – XLVIII, 2015, 1, str. 106 – 115
12. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. National Nutrient Database for Standard Reference Release. [https://ndb.nal.usda.gov]
13. Ronden JE, Thijssen HWH, Vermeer C: Tissue distribution of K-vitamers under different nutritional regimens in the rat. Biochim Biophys Acta Acta 1998; 1379: 16-22

1. Cranenburg ECM, Schurgers LJ Vermeer C: Vitamin K: The coagulation vitamin that became omnipotent. Thromb Haemost 2007; 98: 120-5
2. Okano T et al.: Conversion of Phylloquinone (Vitamin K1) into Menaquinone-4 (Vitamin K2) in Mice. Two possible routes for menaquinone+4 accumulation in cerebra of mice. J Biol Chem 2008; 283: 11270-9.
3. Troy L.M. ,Jacques P.F., Hannan M.T., Kiel D.P., Lichtenstein A.H., Kennedy E.T., Booth S.L.: Dihydrophylloquinone intake is associated with low bone mineral density in men and women Am J ClinNutr August 2007; 86(2): 504-508.

Post Czy olej rzepakowy ma witaminy? pojawił się poraz pierwszy w Pokochaj Olej Rzepakowy.